Μικρά τοπικά ιστορικά για την πόλη της Κοζάνης (του Β. Π. Καραγιάννη)

1. Στην νεότερη ιστορία της πόλεως δύο φορές αυτή κινδύνεψε από γενική
καταστροφή. Το 1822 μετά την καταστροφή της Νάουσας, 124 άνδρες και
γυναίκες οι οποίοι διασώθηκαν, ήρθαν φυγάδες σ’ αυτήν. Τους κυνηγούσε να
 τους περάσει από στόματος μαχαίρας ο Αμπαλαμπούτ Πασάς. Οι κοζανίτες
τους δέχτηκαν, τους έκρυψαν και δι’ άλλης οδού τους φυγάδευσαν έξω απ’
αυτήν. Ο τότε μητροπολίτης Βενιαμίν με χίλιους τρόπους, λόγια και με
δωροδοκίες κυρίως «άμα τη αφίξη του στρατάρχου έπεμψεν αυτώ δύο ημιόνους
 κεκοσμημένους μεγάλης αξίας, δώρα τινα αλλά και 10 χιλ. ρουφχιέδες»
κατάφερε να πείσει τον άγριο Τούρκο ότι η πόλη δεν έκρυψε ναουσαίους.
Και ούτως διεσώθη από τους τούρκους που ήταν έτοιμοι να την σβήσουν από
το χάρτη.
2. Ενώ ο Ελληνικός στρατός προέλαυνε από τα Σέρβια για την Κοζάνη την
11η Οκτωβρίου, ο Χασάν Ταχσίν Πασάς με το επιτελείο του ήταν σε πολεμικό
 συμβούλιο κι αποφάσιζαν τι θα κάνουν με την πόλη. Ο μισέλληνας Ομέρ
μπέης υποστήριξε τον βομβαρδισμό της Κοζάνης μαζί με άλλους 2 οπαδούς
της γνώμης του. Ομως ο Ταχσίν πασάς ματαίωσε το βομβαρδισμό και την
καταστροφή της κι ανεχώρησε για Βέροια. Νομίζω πως μια ενθύμηση του
Ταχσίν θα άξιζε εκ μέρους της Κοζάνης.

3. Με το ατύχημα της 5ης μεραρχίας στο Αμύνταιο την 24η Οκτωβρίου 1912,
αυτή διελύθη κι ατάκτως επέστρεψε στην Κοζάνη. Οι κάτοικοι «βλέποντες
τους στρατιώτας εν αλλοφροσύνη εκφεύγοντες και ρίπτοντες τα όπλα ευρέθη
εν δυσκόλω καταστάσει. Οι πλείους όθεν των κατοίκων καταλιπόντες οικίας,
 καταστήματα και λοιπά πράγματα ετράπησαν εις Σέρβια και τας
παρακείμενας προς Νότον κωμοπόλεις και χωρία εν ταραχή και υπό βροχήν.
Και ην σπαρακτική η εικών της αποχωρήσεως, και ομοία προς την υπό του
Πλουτάρχου εν τω βίω Θεμιστοκλέως διαγραφομένη αποχώρησιν των Αθηναίων
κατά τα Μηδικά.»
4. Η πόλη της Κοζάνης ελευθερώθηκε άνευ μάχης και ούτε μετά τον πανικό
από το ατύχημα της 5ης μεραρχίας έμειναν σ’ αυτήν οι κάτοικοί της να την
 υπερασπίσουν…

5. Τα ιστορικά στοιχεία είναι από την «Ιστορία της Κοζάνης» του Π.
Λιούφη 1924, Αθήνα. 

http://www.kozan.gr/post/226477

Μικρά τοπικά ιστορικά (του Β. Π. Καραγιάννη)

- See more at:http://www.kozan.gr/post/226477

Ιστορικά στοιχεία για τον Ιερό Ναό Αγίας Κυριακή Σερβίων από τον Θανάση Τσαρμανίδη-

Αντιγραφή απο την εφημερίδα του Μ.Ο.Σ "ΣΕΡΒΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ"

(….)
Ο Θανάνσης Τσαρμανίδης, όπως πάντα, παρουσίασε από τον πλούτο της περιουσίας του ιστορικά στοιχεία για τον Ναό της Αγίας Κυριακής προβάλλοντας και σχετικές εικόνες. Τόνισε από την αρχή ότι θα παρουσιάσει στην εμφάνιση του ιστορικά στοιχεία του Ι. Ναού της Αγ. Κυριακής στις πηγές. Η πρώτη φωτογραφία που πρόβαλε βρέθηκε σε αυστριακή εφημερίδα το 1912 και έδειχνε το ναό που κτίσθηκε το 1879, δύο χρόνια δηλαδή μετά την ολοκληρωτική καταστροφή που υπέστη το 1877.
Επιστρέφοντας 500 χρόνια πίσω, σε ένα φορολογικό κατάστιχο , το 167, των Οθωμανών , που βρίσκεται στο πρωθυπουργικό αρχείο της Κωνσταντινούπολης και περιγράφει όλους τους οικισμούς και τις πόλεις της Ρούμελης. Το 1530 εμφανίζονται οι συνοικίες της πόλης των Σερβίων. Εκεί για πρώτη φορά εμφανίζεται το όνομα της Αγίας Κυριακής, ως συνοικία, έξω από την πόλη. Στο κατάστιχο φαίνεται εμφανώς ότι δεν ήταν επισκοπικός Ναός η αγία Κυριακή το 1530: ήταν μια εκκλησία της πόλης, έξω από το Κάστρο . Υπάρχει ξεχωριστή συνοικία. Η Επισκοπή ήταν στις 40 πόρτες (στη Μεγάλη Βασιλική). Πολλά χρόνια αργότερα θα εμφανισθεί πάλι ο Ναός της Αγία Κυριακής αυτή τη φορά σε μια χαλκογραφία στο Βελιγράδι. Χαράχτηκε στη Βιέννη το 1741 με δαπάνη κάποιου Σερβιώτη. Εικονίζονται οι Άγιοι Θεόδωροι και γύρω-γύρω διάφοροι Άγιοι που είναι ταυτισμένοι με τις Εκκλησίες των Σερβίων. Εκεί είναι και η Αγία Κυριακή. Επίσης είναι και η Αγία Θεοδώρα, που σημαίνει ότι πρέπει να υπήρχε στο Κάστρο κάποιο εκκλησάκι της Αγίας.
Ο παλιότερος κώδικας της Επισκοπής Σερβίων, που σώζεται στο Μητρόπολη , στη Βιβλιοθήκη, στο ιστορικό Αρχείο της Κοζάνης, ο 111, αναφέρεται στην περίοδο 1768-1826. Το 1745 μεταφέρθηκε η Επισκοπή από τα Σέρβια στην Κοζάνη. Πάνω στον κώδικα , στο πρώτο φύλλο υπάρχει μια σημείων: «Εν τη Επισκοπή Σερβίων, εν τη επισυμβάσει εκείσε κατά την νύκτα του Ευαγγελισμού της 25η Μαρτίου του 1757 πυρκαϊά». Αυτό σημαίνει ότι η πρώτη καταστροφή γνωστή σε μας είναι το 1757, όπου καταστρέφονται τα πάντα, γι’ αυτό και δεν υπάρχουν οι παλιότεροι κώδικες. Το Επισκοπείο είχε μεταφερθεί στην περιοχή του Ναού της Αγίας Κυριακής αμέσως μετά την καταστροφή και τον αφορισμό της Πόλης των Σερβίων γύρω στα 1700. Αιτία ο μεγάλος σεισμός του 1695- που ισοπέδωσε τα πάντα και ήταν η αρχή του τέλους για την πόλη των Σερβίων στο Κάστρο. Αμέσως μετά πρέπει να μεταφέρθηκε η Επισκοπή κάτω γιατί το 1730 υπάρχει ενθύμηση σε ένα παλιό βιβλίο για το θάνατο του άρχοντα των Σερβίων και επιτρόπου της Αγία Κυριακή , του Σταμούλη. Δείχνει πολυεθνικά Σέρβια όπου οι Ρωμιοί μαζί με Τούρκους, Εβραίους, Ινδούς ζουν μαζί αρμονικά.
Υπάρχει όμως άλλη πιο ενδιαφέρουσα αναφορά στο Ναό της αγίας Κυριακής . Ένα μνημείο της νεότερης ελληνική λογοτεχνίας, το 1679 τυπώνεται. «Λόγος εγκωμιαστικός ήτοι θρηνητικός στην αιφνίδια μάλλον δε άωρον ταφήν του ευγενεστάτου , ωραιοτάτου και χαριεστάτου νεανίου κυρ Στάμκου Δάκου , από τα Σέρβια, του αδίκως φονευθέντος υπο ανιέρων ληστών» το 1678. Ο Στάμκος Δάκος θάβεται στο προαύλιο της Αγίας Κυριακής.
Η επόμενη αναφορά μας έρχεται το 1811 επί Αλή Πασά. Το 1811 επεκτάθηκε και επισκευάστηκε ο Ναός της Αγίας Κυριακής. Ξέρουμε επίσης ότι μετά την επανάσταση του 1821-22 στα Πιέρια είχε τοποθετηθεί ακόμα η ύπαρξη ξύλινου σημάντρου. Οι Μουσουλμάνοι ενοχλούνταν από το χτύπημα της καμπάνας. Η καμπάνα μπήκε το 1900 με σουλτανικό φιρμάνι. Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως οι Χριστιανοί πανηγύρισαν την καμπάνα.
Φτάνουμε στο 1877, ένα χρόνο πριν την επανάσταση στα Πιέρια, όπου συμβαίνουν τραγικά γεγονότα στη περιοχή. Η Οθωμανική αυτοκρατορία αντιμετωπίζει προβλήματα με τους Ρώσσους. Φοβάται μην ξεκινήσουν κινήσεις στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Χρησιμοποιεί Αλβανούς μισθοφόρους, τους Γκέκηδες.
Στα Σέρβια οι Αλβανοί λεηλατούν τις Εκκλησίες. Πουλούν τα άμφια και τα εκκλησιαστικά βιβλία και αναγκάζουν τον παπα Δημήτρη να τους πλένει για δυο μέρες συνεχώς τα πόδια σε ένδειξη υποταγής. Μετά από συνεχείς επιστολές του Μητροπολίτη Ευγενίου, η τουρκική διοίκηση αναγκάζεται να στείλει Οθωμανούς στρατιώτες για να κυνηγήσουν τους μισθοφόρους. Αυτοί όμως συνεργάζονται μαζί τους και έρχεται δεύτερη πληγή στην περιοχή. Δεν είχαν αφήσει ούτε φορέματα στους κατοίκους. Αυτοί εγκαθίστανται στο Επισκοπείο που είναι δίπλα στην Αγία Κυριακή.
Ο Ευγένιος αναγκάζει την τουρκική διοίκηση να τους βγάλει από το Επισκοπείο, αυτοί δίνουν φωτιά στα πυρομαχικά και παίρνει φωτιά η Αγία Κυριακή και το Επισκοπείο και ότι υπάρχει μέσα. Δύο χρόνια αργότερα ξαναχτίζεται η Αγία Κυριακή το 1879.

Ο Μορφωτικός Όμιλος Σερβίων «Τα Κάστρα» σας προσκαλεί στην εκδήλωση για την επέτειο της απελευθέρωσης των Σερβίων

Ο Μορφωτικός Όμιλος Σερβίων «Τα Κάστρα» σας προσκαλεί στην εκδήλωση – αφιέρωμα  που διοργανώνει στην επέτειο της απελευθέρωσης των Σερβίων από τον τουρκικό ζυγό (1912), το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2015, ώρα 7.30΄μ.μ. στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου στα Σέρβια. 

                                          Με Τιμή

Για το Δ.Σ.

 Η Πρόεδρος

Χρυσάνθη Καραγιαννίδου

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α

Ελληνική μουσική με τη Σοπράνο Κασσάνδρα Δημοπούλου και τον πιανίστα Φίλιππο Μοδινό

Παρουσίαση ιστορικών κειμένων σχετικών με την επέτειο.

Δήμος Σερβίων-Βελβεντού: Πρόσκληση στις εορταστικές εκδηλώσεις της 103ης Επετείου της Απελευθέρωσης της Πόλης των Σερβίων - Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2015

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2015

Πρόγραμμα

08.00 Έπαρση Σημαίας
10.30 Επίσημη Δοξολογία στον Ι.Ν. Αγίων Ευλαμπίου και Ευλαμπίας στα "Στενά Πόρτες" (6ο χλμ Εθνικής Οδού Σερβίων - Λαρίσης)
Μετά το τέλος της Δοξολογίας θα  ακολουθήσει Επιμνημόσυνη Δέηση υπέρ των Πεσόντων στο χώρο του Ηρώου και στη συνέχεια εκφώνηση του Πανηγυρικού της ημέρας από την εκπαιδευτικό κ. Τσικαρδάνη Ολυμπία
Κατάθεση Στεφάνων.
Σιγή ενός λεπτού
Εθνικός Ύμνος
11.30 Παρέλαση στην Κεντρική οδο Ανδρέα Παπανδρέου

Εκδήλωση Μ.Ο Σερβίων "ΤΑ ΚΑΣΤΡΑ"

19.30 Παρουσίαση ιστορικών κειμένων σχετικών με την απελευθέρωση των Σερβίων. Ελληνική μουσική με τη σοπράνο Κασσάνδρα Δημοπούλου και τον πιανίστα Φίλιππο Μοδινό στην Αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου

Δείτε τα προγράμματα που μπορούν να δημιουργηθούν στο Κέντρο Διά Βίου Μάθησης Σερβίων - Βελβεντού

Ενημερώνουμε όλους τους/τις ενδιαφερόμενους/ες ότι ο Δήμος Σερβίων-Βελβεντού και το Υπουργείο Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων (διά της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης & Νέας Γενιάς και του Ιδρύματος Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης) συνεχίζουν επιτυχώς τη λειτουργία του Κ.Δ.Β.Μ του Δήμου Σερβίων-Βελβεντού στο οποίο θα υλοποιηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων με εκπαιδευτικές δράσεις ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ &  ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ.

Στο Κ.Δ.Β.Μ του Δήμου Σερβίων-Βελβεντού μπορούν να δημιουργηθούν τμήματα για τα ακόλουθα προγράμματα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ
1.5 Βιολογικά Προϊόντα: Παραγωγή – Πιστοποίηση – Διάθεση                         25
2.9 Αγωγή Υγείας – Πρώτες Βοήθειες                                     25
3.1 Επεξεργασία Κειμένου – Διαδίκτυο (Ι)                                     50
3.2 Υπολογιστικά Φύλλα – Παρουσιάσεις (ΙΙ)                                50
4.9 Ισπανικά για τον τουρισμό (Α1-Α2)                                     25
4.13 Βασικά Αγγλικά Α1                                             50
4.15 Βασικά Γαλλικά Α1                                             50
4.19 Βασικά Ιταλικά Α1                                             50
6.8 Εργαστήρι Δημιουργικής Γραφής                                     50
6.9 Αξιοποίηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς                                 25
6.10 Τοπική Ιστορία                                             25

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ
8.1 Εθελοντισμός: Διαχείριση Κινδύνων, Κρίσεων, Εκτάκτων αναγκών στην τοπική κοινωνία             25
8.5 Εναλλακτικές μορφές τουρισμού: Γενικό πλαίσιο                             10
8.10 Υγεία και εναλλακτικές θεραπείες                                     25
8.20 Οικιακή Παραγωγή Οίνου, ποτών και ηδύποτων                             30
8.21 Αρωματικά –Φαρμακευτικά Φυτά                                     25
8.31 Εθελοντισμός και κοινωνική δράση                                     25
8.51 Κοπτική Ραπτική                                             50
8.54 Διοργάνωση Τοπικών  εκθέσεων με  σκοπό  την  προβολή  τοπικών παραδοσιακών προϊόντων
με  στόχο την δημιουργία  Ομάδων τοπικής δράσης                                25
8.56 Χρηματοδοτικά προγράμματα/εργαλεία που βρίσκονται σε ισχύ για αγροτικές δραστηριότητες        10

Τα προσφερόμενα προγράμματα μπορούν να παρακολουθήσουν ενήλικες κάθε εθνικής προέλευσης, ηλικίας και μόρφωσης. Για την ένταξη των ενδιαφερομένων στα τμήματα απαιτείται η συμπλήρωση σχετικής αίτησης και η υποβολή φωτοτυπίας της αστυνομικής ταυτότητας.

Το εν λόγω έργο εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» με τίτλο Πράξεων «Κέντρα Διά Βίου Μάθησης – Προγράμματα Εθνικής Εμβέλειας & Προγράμματα Τοπικής Εμβέλειας» ΑΠ7 και «Κέντρα Διά Βίου Μάθησης – Προγράμματα Εθνικής Εμβέλειας & Προγράμματα Τοπικής Εμβέλειας» ΑΠ8, που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους .

Για πληροφορίες και εγγραφές απευθυνθείτε στο ΚΔΒΜ Σερβίων-Βελβεντού
Τηλ. 2464024093                              
email: kdvm100@gmail.com                         
Δηλώσεις συμμετοχής μέχρι 10 Οκτωβρίου

Πρόγραμμα Δραστηριοτήτων του Μ.Ο.Σ.

Άρχισαν ή αρχίζουν από Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου όλα τα τμήματα τα Χορευτικά του Μ. Ο. Σερβίων με το εξής πρόγραμμα:

Δευτέρα 

6.15΄ - 7 το Α΄Παιδικό (ήτοι Β΄,Γ΄και Δ΄Δημοτικού)

7.05 - 7.50  το Β΄ Παιδικό (ήτοι Ε΄, Στ΄Δημοτικού, Α΄Γυμνασίου)

Πέμπτη

6.15-7  το Νηπιακό (ήτοι Νηπιαγωγείου και Α΄Δημοτικού)

Τετάρτη

7-8   Ενηλίκων (τμήμα εκμάθησης χορού)

8-9  Ενηλίκων (Τμήμα Παραστάσεων)

 

Τα μαθήματα όλων των τμημάτων θα γίνονται στο χώρο της Οικοδομής  Χλιούμπη.

 

Σκάκι:  Κάθε Τρίτη  5-8   στον ίδιο χώρο

Τα μαθήματα αρχίζουν από την πρώτη Τρίτη του Οκτωβρίου

 

Πρόγραμμα Χορωδίας, στο Δημοτικό Ωδείο Σερβίων

Κάθε Δευτέρα  8.00 – 9.30΄ 

 

Ζωγραφική

Κάθε Σάββατο 3.00 μ.μ. και μετά στο «Σπίτι Παιδιού».

 

Δραστηριότητα για παιδιά Νηπιαγωγείου και πρώτων τάξεων του Δημοτικού:

«Παραμυθιάσματα» - Η τέχνη της αφήγησης: Κίνηση – Λόγος - Έκφραση

Κάθε Κυριακή, 11.00 π.μ. στην Οικοδομή του Χλιούμπη. Από την Κυριακή, 4 Οκτωβρίου.

Το Δ.Σ. του Μ.Ο.Σ.

Αποτελέσματα Βουλευτικών Σεπτεμβριου 2015 για την πόλη των Σερβίων

1.		ΣΥ.ΡΙΖ.Α.	730	41.86%
2.		ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ	380	21.79%
3.		ΚΚΕ	184	10.55%
4.		ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ'Π.Α.ΣΟ.Κ. ΔΗΜ. ΑΡ.'	115	6.59%
5.		Λαικός Σύνδεσμος - Χρυσή Αυγή	67	3.84%
6.		ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ	64	3.67%
7.		Ανεξάρτητοι Ελληνες - Εθνική Πατριωτική Συμμαχία	63	3.61%
8.		ΛΑΪΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ	49	2.81%
9.		ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ	39	2.24%
10.		ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α - Ε.Ε.Κ.	20	1.15%
11.		ΚΟΙΝΩΝΙΑ	11	0.63%
12.		ΕΝΙΑΙΟ ΠΑΛΛΑΪΚΟ ΜΕΤΩΠΟ 'Ε.ΠΑ.Μ'	7	0.4%
13.		ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΙ, κοινωνία αξιών, Κόμμα Πειρατών Ελλάδας	5	0.29%
14.		ΚΚΕ 'μ-λ' Μ-Λ ΚΚΕ-Εκλογική Συνεργασία	3	0.17%
15.		δημιουργία, ξανά. Θάνος Τζήμερος	3	0.17%
16.		ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ ΔΙΕΘΝΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ	2	0.11%
17.		ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ-ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΙΣ 'ΕΛ.ΛΑ.Σ.'	2	0.11%

Πηγή γαλήνης:ΣΕΡΒΙΑ - ΒΕΛΒΕΝΤΟ

Κείμενο: Ολγα Χαραμή Φωτογραφίες: Ηρακλής Μήλας

Ο μεγάλος Αλιάκμονας γίνεται εδώ λίμνη. Τα Πιέρια παραμυθένιο σκηνικό. Μέσα στα μυστηριακά δάση, τη γαλήνη της λίμνης, τη ζωντάνια των χωριών ανακαλύπτεις τον επόμενο σταθμό σου. Λίμνη Πολυφύτου, Σέρβια, Βελβεντό.

Αυτό είναι που λέμε προκαθορισμένη πορεία. Η γέφυρα Σερβίων

Οι πελεκάνοι ξεθάρρεψαν, έγιναν φιλαράκια με τους ψαράδες μπαμ μπαμ.Γέμισε η λίμνη γουλιανούς, πεταλούδες και πρίκια, έχουν όφελος. Το '74 ξεκίνησε η ιστορία. Ο Αλιάκμονας δεσμεύτηκε στην τεράστια λεκάνη, με ένα φράγμα στο χωριό Πολύφυτο. Ετσι έγινε η λίμνη.

40 χρόνια. Αγνώριστος ο τόπος. Μαζί και η μοίρα του. Από κοιλάδα λίμνη, και οι αγρότες άφησαν τις αξίνες κι έπιασαν τα δίχτυα, εμπλουτίστηκαν τα νερά με γόνους, βγαίνουν τώρα τα τελάρα φίσκα. Οχι πως άφησαν τη γη. Ονομαστά σταφύλια δίνουν κρασί εκλεκτό και το καλοκαίρι μοσχοβολά ο τόπος από τα πιο νόστιμα ροδάκινα της Ελλάδας.

Της ΔΕΗ είναι η λίμνη. 400 εκατομμύρια κιλοβατώρες τον χρόνο παράγει ο υδροηλεκτρικός σταθμός, λες για να πάρει άφεση για τους γειτονικούς ΑΗΣ. Σε αντιδιαστολή με τα λιγνιτωρυχεία απλώνει εκατοντάδες εκατομμύρια κυβικά νερό για πότισμα και ενέργεια, για να 'χει να χορταίνει και το μάτι ομορφιά κι αντανακλάσεις, να 'χουν κι οι δραστήριοι τύποι πεδίο δράσης.

Γιατί πρόλαβε και εξελίχθηκε και σε νούμερο ένα λίμνη για σκι και κωπηλασία, βλέπεις. Θα σ' τα πει όλα ο δραστήριος ναυτικός όμιλος Κοζάνης. Εχει στήσει το τσαρδάκι του πλάι στη λίμνη και στη μαρίνα και συμβάλλει τα μέγιστα στην ανάδειξη του τόπου.

Μαζεύτηκε έτσι κόσμος. Μαζεύτηκαν και πουλιά. Καθαρά νερά, άφθονη τροφή κι ένα απίθανο φυσικό περιβάλλον τριγύρω. Τι άλλο να ζητήσουν; Τα πουλιά. Οι άνθρωποι θέλουν πάντα κάτι περισσότερο. Το έχουν. Ενα βουνό θαύμα κατ 'αρχάς, τα Πιέρια. Να δεις δάση εκεί πάνω, οξιές, καστανιές, έλατα, πλατάνια, να δεις καταρράκτες και ρεματιές να λες πού κρύβονταν τέτοια βουνά τόσα χρόνια...

Εχουν και μπόλικη ιστορία και γεωλογικά φαινόμενα και τα απαιτούμενα αξιοθέατα σε περίπτωση που η φύση δεν θεωρείται αρκετή. Εχουν και τα χωριά. Χωριά - «ορεινά καταφύγια» με λίγους κατοίκους και μπόλικη ατμόσφαιρα ή χωριά – παραλίμνια, ολοζώντανα. Γιατί οι άνθρωποι δεν φεύγουν από εδώ, ίσα ίσα έρχονται.

Tο Αρρεναγωγείο, σήμερα Περιβαλλοντικό Κέντρο. Στην πλατεία της Κοιμήσης, στο Βελβεντό

Και γιατί να φύγουν; Ετούτοι έχουν 74 τετραγωνικά χιλιόμετρα λίμνη για να ψαρεύουν ή να αθλούνται, έχουν τα χωράφια, έχουν τα βουνά, έχουν κέφι για δουλειά και όρεξη να διαφυλάξουν τον τόπο και τις παραδόσεις του, είναι και σε απόσταση μόλις 20-30 χλμ. από την Κοζάνη. Εσύ θα 'φευγες ή... θα έρθεις;


Ο Μιστράς της Μακεδονίας
Σέρβια λέει θα πει φύλακες, από το λατινικό servus που σημαίνει φυλάττω. Ποιος φυλάει και τι θα το καταλάβεις πολύ πριν φτάσεις στο διοικητικό κέντρο της περιοχής. Η σπουδαία καστροπολιτεία, από τις ελάχιστες της Ελλάδας, κρέμεται στον λόφο από τον 6ο – 7ο αιώνα (επί αυτοκράτορα Ιουστινιανού ή Ηρακλείου) κι εποπτεύει τα πάντα. Τα πάντα όμως. Λίμνη, κωμόπολη, φαράγγια. Αυτό θα πει στρατηγικό σημείο. Και σε ένα σημαντικό πέρασμα βέβαια. Από τη Μακεδονία στη Θεσσαλία.

Επισκοπή από τον 9ο αιώνα, ο Μιστράς της Μακεδονίας, όπως αποκαλείται, πέρασε από χέρια Βυζαντινών, Βουλγάρων, Φράγκων, Σέρβων και Τούρκων και χωριζόταν στην Κάτω, την Ανω Πόλη και την Ακρόπολη.

Ιχνη τειχών, σπιτιών και υδραγωγείων, οι ναοί των Αγίων Θεοδώρων και των Αγίων Αναργύρων, κατανυκτικές σπηλαιοεκκλησιές, παρασύρουν σε ένα ταξίδι στον χρόνο, ωστόσο τις εντυπώσεις κλέβει η Βασιλική των Κατηχούμενων ή Σαράντα πόρτες, ο επισκοπικός ναός που παρά την ερειπιώδη του μορφή διατηρεί σπαράγματα τοιχογραφιών.

Ενα από τα ωραιότερα σπίτια του Βελβεντού

Τα πάντα είναι σε φάση αναστήλωσης και ανάδειξης και συνδέονται με έναν πλακόστρωτο περίπατο ιδιαίτερα απολαυστικό. Είναι που περνάς και πλάι από το περίφημο φαράγγι των Σερβίων. Εδώ να δεις ομορφιά. Υψώνονται τα βράχια επιβλητικά και παίρνουν μορφές αλλόκοτες. Παίρνουν και ονόματα· «Μαρμαρωμένος βασιλιάς», «αρκούδα», «μαρμαρωμένος δεσπότης»... Ευτυχώς που έχουν διαμορφώσει μια μικρή διαδρομή κατά μήκος του, αλλιώς δεν πλησίαζες ούτε για πλάκα. Εκτός κι αν ήσουν αναρριχητής.

Κεντρικότατα τα Σέρβια και πολλές οι επιλογές. Από εδώ μπορείς να κινηθείς νότια. Να πας στην Καστανιά, να δεις το γεφύρι και το λαογραφικό της μουσείο. Να εντοπίσεις την Παλιά Λάβα, το χωριό - φάντασμα που εγκαταλείφθηκε όταν το έδαφος άρχισε να υποχωρεί εξαιτίας του λατομείου της ΛΑΡΚΟ, το μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου Σιάπκας μέσα στο δάσος, να πλησιάσεις τον Μικρόβαλτο και τον Τρανόβαλτο περνώντας από τα χωράφια του περίφημου κρόκου.

Αλλά προς τα εδώ θα έρθεις κυρίως για τα μπουχάρια μεταξύ Μικρόβαλτου και Λιβαδερού. Τα παρομοίασαν με το Grand Canyon και με τις «νεραϊδοκαμινάδες» της Καππαδοκίας, κι η αλήθεια είναι πως τέτοιο πράγμα δεν συναντάς αλλού στην Ελλάδα. Σαν πέτρινα μανιτάρια τα μπουχάρια (σημαίνει καμινάδες στην τοπική διάλεκτο), σαν πυραμίδες τα νοχτάρια, σε κάθε περίπτωση ένα εντυπωσιακό τοπίο και ένα καπρίτσιο του πετρώματος που σμίλεψε το νερό της βροχής και έχει μετατραπεί σε γεωπάρκο.

Και η Κοζάνη έχει τις «Νεραϊδοκαμινάδες» της. Τα Μπουχάρια στον Μικρόβαλτο

Πιο πέρα είναι οι Λαζαράδες και η Ελάτη. Λίγο αν προχωρήσεις ακόμη θα δεις στην απέναντι πλαγιά το σπουδαίο μοναστήρι του Αγίου Νικάνορος Ζάβορδας στα Γρεβενά. Και το φαράγγι του Αλιάκμονα στα πόδια σου που μετατρέπεται σε λίμνη.

Από τα Σέρβια μπορείς επίσης να πας βόρεια και να πέσεις πάνω στη γέφυρα Σερβίων. Πιθανότατα θα την έχεις δει ήδη από ψηλά - τέτοιο έργο δεν κρύβεται. Το 1,3 χλμ. μήκος της την ανέδειξε στη μεγαλύτερη της Ελλάδας. Εως ότου έγινε η γέφυρα του Ρίου και πάει η πρωτιά. Λίγο σε νοιάζει. Πόσες φορές άλλωστε έχεις θαυμάσει μια σύγχρονη γέφυρα;

Από εδώ μπορείς να φτάσεις στην Κοζάνη ή να βγεις στη βόρεια πλευρά της λίμνης. Αλλιώς από τα Σέρβια θα κινηθείς ανατολικά. Πού θα πει: επόμενος σταθμός Βελβεντό.


Ροδάκινα κι ελιές
4.000 άνθρωποι ζουν εδώ, μα οι κάτοικοί του επιμένουν να το λένε... χωριό. Κι αλήθεια ατμόσφαιρα χωριού αποπνέει το Βελβεντό. Με τα χαμηλά, ωραία του σπίτια, κάποια από τα οποία μακεδονίτικα, με τα πλακόστρωτά του, την πλατεία του και μια φύση γύρω του εκπληκτική. Και με τα χωράφια βέβαια μοιρασμένα σε αμπέλια, βραβευμένα ροδάκινα και μήλα.

Δύο συνεταιρισμοί αναλαμβάνουν την καλλιέργεια και διανομή των φρούτων και 3 οινοποιεία την οινική παράδοση. Αλλος θα σου πει για τις τουλούμπες Ζάνδε, άλλος για τον γυναικείο συνεταιρισμό, άλλος θα υπερηφανευτεί για τον Βελβεντιώτη πολεοδόμο της Αθήνας, Σταμάτη Κλεάνθη, όλοι όμως θα σου υποδείξουν τον βυζαντινό ναό του Αγ. Μηνά στην είσοδο του χωριού κι εκείνον του Αγ.Νικολάου πιο δίπλα.

Καλό είναι να μπεις στο εσωτερικό του για να δεις το παλαιότερο, όπως λέγεται, χρονολογημένο τέμπλο της Ελλάδας μα κι αν μείνεις απ' έξω πάλι θα εντυπωσιαστείς, καθώς και οι εξωτερικοί τοίχοι είναι κατάγραφοι!

Στην εκκλησία της Κοιμήσεως των αρχών του 19ου αιώνα όμως να στήσεις καρτέρι στον παπα-Δημήτρη για να μπεις και μέσα.Ενα επίθετο μόνο της ταιριάζει: μεγαλοπρεπής. Τεραστίων διαστάσεων τέμπλο, κίονες και κιονόκρανα, έντονα χρώματα και σημαντικά κειμήλια.

Στις εγκαταστάσεις του Ναυτικού Ομίλου Κοζάνης

Πλάι της βρίσκεται το κωδωνοστάσιο και το παλιό Αρρεναγωγείο το οποίο κάποτε θα στεγάσει την αρχαιολογική συλλογή, σήμερα όμως φιλοξενεί το υπερδραστήριο περιβαλλοντικό κέντρο. Εκεί θα βρεις τον κ. Κώστα Σαμαρά που θα σου πει για τη λίμνη και για τα ωραία μονοπάτια στα Πιέρια. Θα σε πάει και στο χαριτωμένο λαογραφικό μουσείο και στον κ. Τόλιο Τσιανάκα, τον παλιό σαμαρά που διασώζει μέσα από τα βιβλία του την τοπική διάλεκτο.

Και για τα παλιά φράγματα πάνω από το χωριό θα σου πει, και για το φαράγγι του Αγ. Νικολάου. Κυρίως όμως για το φαράγγι και τους καταρράκτες του Σκεπασμένου. Θα πάρεις οδηγίες, θα τρυπώσεις στην πλούσια βλάστηση και θα φτάσεις στον χώρο αναψυχής αντικρίζοντας απέναντι τους δύο καταρράκτες. Μην κάθεσαι να τους κοιτάς από το κιόσκι! Ακολούθησε το μονοπάτι μέσα στη ρεματιά με τα πλατάνια και όταν φτάσεις δίπλα τους θα καταλάβεις τη διαφορά!

Τυχερές οι παλιές Βελβεντιώτισσες. Από εδώ παρακολουθούσαν τη λειτουργία, στον ναό της Κοίμησης

Επειτα θα πάρεις τον δρόμο για το ωραίο Παλαιογράτσανο των 10 πάνω-κάτω κατοίκων. Θα αγναντεύσεις τη λίμνη από ψηλά, θα δεις τον νερόμυλο και το γλυκό εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία κι αν θέλεις να ζήσεις μια πραγματικά ωραία εμπειρία θα συνεχίσεις για Καταφύγι.Αυτό που λέει το όνομά του, αυτό ακριβώς είναι το χωριό.
Είναι βέβαια και το χωριό που γέννησε τον «Αλέξη» Ζορμπά του Καζαντζάκη. Θα σου δείξουν οι ντόπιοι το σπίτι του, θα σου πουν πως το πραγματικό του όνομα ήταν Γιώργος και θα σε παρακινήσουν να συνεχίσεις την... περιπέτεια στα Πιέρια.

Τότε θα πρέπει να επιλέξεις: ή θα περπατήσεις στο μονοπάτι προς το καταφύγιο του ΕΟΣ ή θα αφεθείς στους επικίνδυνα λασπώδεις (όπως παντού στην Κοζάνη) χωματόδρομους κι αν είσαι τυχερός θα φτάσεις είτε στο καταφύγιο είτε στο χιονοδρομικό του Ελατοχωρίου!

Οι Σαράντα πόρτες, ο επισκοπικός ναός στην Καστροπολιτεία των Σερβίων

Κάτω στη λίμνη ο... περίπλους συνεχίζεται σιωπηλά. Τα χωριά που θα συναντήσεις από εδώ και πέρα είναι λίγα και αραιοκατοικημένα. Αγιος Μερκούριος, Αγία Κυριακή, πλούσια βλάστηση, τρεχούμενα νερά και σταδιακά οι όχθες της λίμνης στενεύουν, ο Αλιάκμονας θυμίζει πάλι ποτάμι.
Μπροστά σου βρίσκεται το φράγμα και ο υδροηλεκτρικός σταθμός σε ένα εντυπωσιακό τοπίο όπου διέρχεσαι με... δική σου ευθύνη.

Ετσι γυρνάς στη βόρεια όχθη και πριν καλά καλά προλάβεις να απολαύσεις τη γαλήνη, να χαμηλότερα ο εγκαταλειμμένος οικισμός της ΔΕΗ. Τα προκατασκευασμένα σπίτια που στήθηκαν σ' αυτή την απίθανη τοποθεσία για τους εργαζομένους στην κατασκευή του φράγματος καταρρέουν. Τα ξύλινα πάνελ χάσκουν σαν πραγματικά τραπουλόχαρτα και η παρτίδα μοιάζει ολότελα χαμένη γι' αυτά.

15 γαλήνια χιλιόμετρα έχουν απομείνει μέχρι να ξαναφτάσεις στη γέφυρα των Σερβίων. Σε αυτά θα συναντήσεις το προσφυγικό χωριουδάκι Ιμερα με το πλωτό αντλιοστάσιο και τον σπάνιο για την Κοζάνη ελαιώνα. Οι ίδιοι λένε πως είναι ο μοναδικός της Δυτικής Μακεδονίας και έχουν σχέδια για την εμφιάλωση του λαδιού τους.

Γέφυρα Σερβίων, ψαράδες, βουνά, όλα επί δύο στη λίμνη-καθρέφτη

Θα περάσεις και την Αύρα και γρήγορα θα καταλήξεις στη Νεράιδα, το διασημότερο ίσως χωριό της περιοχής. Κι αν η σύγχρονη τουριστική εικόνα του δεν κρατά την υπόσχεση του ονόματός του, το κάνει η θέση του. Τέτοια θέα στη λίμνη και τη γέφυρα των Σερβίων μόνο μια νεράιδα θα σου εξασφάλιζε!

 

 http://www.thetravelbook.gr/article.asp?catid=30808&subid=2&pubid=63946018

Η προετοιμασία για την Εμποροπανήγυρη Σερβίων, 24-28 Σεπτεμβρίου

Δήμος Σερβίων – Βελβεντού: Η προετοιμασία για την Εμποροπανήγυρη Σερβίων, 24-28 Σεπτεμβρίου

Στη διαδικασία των δημοπρασιών για τους εκθέτες βρίσκεται η Εμποροπανήγυρη Σερβίων που ξεκινά την επόμενη Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου. Ήδη συνεργεία του δήμου έχουν προετοιμάσει το χώρο όπου και πραγματοποιείται η Εμποροπανήγυρη Σερβίωνένας θεσμός για την ευρύτερη περιοχή που αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες. 

Σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο κ. Νίκο Τέτο έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες προετοιμασίες σε σχέση με την καθαριότητα, την ασφάλεια και γενικότερα με την ετοιμότητα του χώρου για την υποδοχή εκθετών και επισκεπτών. Χθες πραγματοποιήθηκε η δημοπρασία για το Λούνα Παρκ, ακολούθησε σήμερα η διαδικασία για τους χώρους των άλλων εκθετών και εμπόρων ενώ όπως ανέφερε ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών κ. Δημήτρης Κουκάλης υπήρξε μείωση των μισθωμάτων ενώ δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στην προβολή της Εμποροπανήγυρης Σερβίων.  

Η μεγάλη εμποροπανήγυρη Σερβίων 2015