Τα Σέρβια κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας- -σημαίνοντα πρόσωπα και γεγονότα

Της Χρυσάνθης Καραγιαννίδου

Το θέμα της αποψινής μας εκδήλωσης είναι «Τα Σέρβια κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας –σημαίνοντα πρόσωπα και γεγονότα.»

Επιλέξαμε ένα θέμα από την τοπική μας Ιστορία, διότι η τοπική ιστορία γενικά είναι λιγότερο γνωστή από ότι η Εθνική αφ’ ενός και αφ’ ετέρου έχει και περισσότερο ενδιαφέρον καθώς αναφέρεται σε δικούς μας τόπους και ίσως και κατά κάποιο τρόπο και σε δικά μας πρόσωπα. Προσπαθήσαμε να αναστήσουμε προσωπικότητες που κατάγονται από τα Σέρβια, και έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή της περιοχής μας και όχι μόνο, για να τις τιμήσουμε αφ’ ενός και διότι, όταν ιστορούμε το βίο και το έργο μιας προσωπικότητας της ιστορίας είναι σα ν’ ανασταίνουμε λίγο ή πολύ και την εποχή της.  Αυτή την εποχή της Τουρκοκρατίας στην περιοχή μας θα προσπαθήσουμε να αναστήσουμε, όσο είναι δυνατόν, σήμερα και να αντλήσουμε ο καθένας τα μηνύματά του.         

Στα τέλη του 14^ου αι ή στο πρώτο τέταρτο του 15 τα Σέρβια καταλήφθηκαν από τους Τούρκους.  Στη δεκαετία 1421-1430 τοποθετεί την άλωση ο Απόστολος Βακαλόπουλος, επί Μουράτ Β΄. Με την άποψη αυτή συμφωνεί και ο Μηνάς Μαλούτας. Ο Αθανάσιος Τσαρμανίδης στο βιβλίο του «Τα Σέρβια» παρατηρεί ότι πρέπει να τα ξαναπήραν οι Έλληνες, διότι υπάρχει μαρτυρία του Τσελεμπή ότι το 1500 τα Σέρβια παραδόθηκαν στους Τούρκους με υποταγή.

«Χιλιάδες Τούρκοι μ’ άρματα και μ’ αντρειά μεγάλη

Μέσα στο κάστρο κλείσανε των Χριστιανών τον Κράλη

Μα ο Μάρκος Κράλης πέθανε και βασιλιάς εγίνη

Βασιλοπούλα η κόρη του και πολεμάει κι εκείνη

Τόσο, που χρόνια και καιροί γυρίζουνε, περνούνε

Κι οι Τούρκοι να το πάρουνε το κάστρο δε μπορούνε!

Μα κάποιο ρωμιογέννημα μέσ’ στης Τουρκιάς τ’ ασκέρι

Παινέθηκε, πως τάχα αυτός στο κάστρο θα τους φέρει.

Κι είπ’ ο σουλτάνος: Αν μπορείς το κάστρο να χαλάσεις,

Φλουριά θα πάρεις… ειδεμή την κεφαλή θα χάσεις.

Καλόγερος εντύθηκε κι εμπρός στο κάστρο πάει

Κι αρχίζει με παράπονα τις πόρτες να χτυπάει.

--Ανοίξετέ μου, Χριστιανοί, κι οι Τούρκοι θα με πιάσουν…

Με κυνηγούν καταποδίς…κοντεύουν να με φτάσουν…

Θες να σε ρίξουμε σχοινί ν’ ανασυρθείς επάνω;

Θες δίχτυ να σου ρίξουμε να τυλιχθείς σαν ψάρι;

-Μπορεί το δίχτυ να κοπεί κι ας λείπει τέτοια χάρη.

Οι Χριστιανοί γελάστηκαν, ανοίξανε τις θύρες

Κι έτσι, σουλτάνε, των Σερβιών το κάστρο μας επήρες.

…………………………………………………………

Κι η κόρη αντί να σκλαβωθεί σε τούρκικο σεράϊ

Από το κάστρο το ψηλό γκρεμίστηκε και πάει!.»

Έτσι θέλει η Παράδοση η πόλη των Σερβίων να έχει καταληφθεί με δόλο. Στο δεύτερο σωζόμενο δημοτικό τραγούδι φαίνεται και ο χρόνος που χρειάστηκαν οι Τούρκοι για να την καταλάβουν.

Δώδεκα χρόνους έχω όπου πολεμώ

Δεν μπόρεσα να πάρω το ρημόκαστρο…

Τα Σέρβια επί Τουρκοκρατίας, κατά τον Απόστολο Βακαλόπουλο, αποτελούν χάσι των νισαντζή πασάδων, δηλαδή των ανώτατων αξιωματούχων της Πύλης αμέσως μετά το μεγάλο Βεζίρη. Έχει Βοεβόδα που εκτελεί χρέη και κυβερνητικού δικαστή, σερίφη με 150 άσπρα μισθό, φρούραρχο με 20 στρατιώτες, κεχαγιά των σπαχήδων, κεχαγιά της πόλης, αρχηγό των γενιτσάρων κλπ. Από το 1881 είναι έδρα Μουτεσαρίφη (Γενικού Διοικητή) με πασά Μουτεσαρίφη και υπάγεται απ’ ευθείας στην Κωνσταντινούπολη.  Στο Μουτεσαριφλίκι των Σερβίων υπάγονταν οι καζάδες (Υποδιοικήσεις) Ελασσόνας, Κοζάνης, Πτολεμαΐδας, Νεαπόλεως και Γρεβενών. Ήσαν δε τα Σέρβια και έδρα Εφετείου, καθώς και Σώματος Στρατού στο οποίο υπάγονταν στρατολογικά εκτός από τους παραπάνω καζάδες και οι Καζάδες Καστοριάς και Βεροίας.

«Είναι ένα θαυμάσιο κάστρο, κατά την περιγραφή του Τσελεμπή, χτισμένο με πέτρα, με τριγωνικό σχήμα, βρίσκεται επάνω σε ένα μικρό χωματένιο και κωνικό λόφο. Είναι μικρό κάστρο. Στις δύο πλευρές του υπάρχουν ψηλά βουνά που κρέμονται από πάνω, επάνω στα βουνά υπάρχουν καθαρά αμπέλια. Επειδή έχει ευχάριστο αέρα, οι κάτοικοί του είναι υγιείς…»  Την πόλη αυτή έμπειροι Έλληνες περιηγητές την ονόμασαν μικρή Προύσα, γιατί είχε πολλές μουριές και παρείχε άφθονο μετάξι και μεταξωτή κλωστή. Φημίζονται για τα ωραία προσόψια τους, τα στολισμένα με σχέδια από μεταξωτή κλωστή, για τα λεπτά μπουρνούζια, τα πουκάμισα του μπάνιου με τις μεταξωτές άκρες και τα κάτασπρα και μαλακά σεντόνια. Οι μοναχές της μονής των Αγίων Θεοδώρων ήταν υποχρεωμένες να στέλνουν στον Πατριάρχη κάθε χρόνο τη Μεγάλη εβδομάδα 12 μεταξωτά επανωκαλύμαυχα. Άγγλος περιηγητής χαρακτηρίζει τα Σέρβια «θέση αρκετά σημαντική, χτισμένη εν μέρει πάνω σε ένα βουνό και εν μέρει σε μια πεδιάδα.» O κάμπος των Σερβίων τραγουδήθηκε για τον πλούτο του:

«Στο Σερβιώτικο τον κάμπο, άλλος κάμπος δεν ‘ναι τέτοιος,

Πό  ‘χει τα δέντρα φουντωμένα

Κόρη κάθονταν στον ίσκιο κι έπλεκε χρυσό γαϊτάνι, κι άγορος την τριγυρίζει…»

«Στουν Σερβιώτικου τουν κάμπου πιρπατά μια περιστέρα

Μι χρυσά κι μι γαλάζια μι τουν φιριτζέ στουν ώμου…»

Ο ίδιος Τούρκος περιηγητής Τσελεμπή είχε χαρακτηρίσει τα Σέρβια «θαυμασίων απίστων» πόλη. Μία τέτοια σημαντική προσωπικότητα του 17^ου αιώνα είναι ο Γεώργιος Κονταρής. Ο Κονταρής γεννήθηκε και ανατράφηκε στα Σέρβια από γονείς Σερβιώτες. Αυτοί, όπως παρατηρεί ο Μηνάς Μαλούτας,  κατάγονταν από προγόνους που είχαν αξιώματα και βασιλικά υπουργήματα στην αρχή των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου. Αποφοίτησε από τη σχολή των Σερβίων, η οποία εθεωρείτο ότι άκμαζε εκείνη την εποχή όσο καμία άλλη στην ελληνική γη.  Τον συναντούμε στη Βενετία, γύρω στα 1665, όπου διδάχτηκε τη λατινική και ιταλική γλώσσα, ενώ παράλληλα τελειοποιήθηκε στη Φιλοσοφία. Επιστρέφοντας στα Σέρβια προσκλήθηκε το 1668 στη σχολή της Κοζάνης, της οποίας υπήρξε και ο πρώτος δάσκαλος. Τρία χρόνια μετά ξαναγύρισε στα Σέρβια όπου προσκλήθηκε ως δάσκαλος για τα παιδιά ορισμένων οικογενειών. Στο διάστημα αυτό πέθανε ο επίσκοπος Σερβίων Διονύσιος και κατά γενική απαίτηση όλης της επαρχίας αναδείχθηκε επίσκοπος Σερβίων. Το σημαντικότερο έργο του είναι μία Ιστορία των Αρχαίων Αθηνών που εκδόθηκε στη Βενετία το 1675  και αποτελεί σταθμό στην Ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας, γιατί είναι το πρώτο νεοελληνικό βιβλίο που αναφέρεται στην αρχαία ελληνική ιστορία. Σύμφωνα με τον Χαρίση Μεγδάνη οι Αθηναίοι ευγνωμονώντας τον Κονταρή για την ιστορία της πόλης τους, τον έκαμαν Μητροπολίτη Αθηνών, μόλις απεβίωσε ο τότε Μητροπολίτης τους. Το 1682 δίδασκε στη Θεσσαλονίκη στη μονή της Καμαριώτισσας  και το 1690 έγινε Μητροπολίτης Σμύρνης, όπου και πέθανε τον Απρίλιο του 1698. Έργο του είναι και ο χρυσοκέντητος Επιτάφιος που βρίσκεται στο μητροπολιτικό ναό της Κοζάνης, τον Άγιο Νικόλαο.

Από τα μέσα του 17^ου αι. στην περιφέρεια Σερβίων, καθώς και σε άλλα μέρη της Βορείου Μακεδονίας και νοτιότερα, έχομε συστηματικές επιδρομές Ελλήνων κλεφτών, οι οποίοι αναστατώνουν την τουρκική διοίκηση που μάταια αγωνίζεται να πατάξει τη ληστεία.

Σε περιοχές  στη Μακεδονία, όπως τα Γενιτσά, η Ανασελίτσα, τα Σέρβια υπήρχαν αρματολοί ως φρουροί συνοριακοί ή των ντερβενίων.

Το 1699 εκδόθηκε φερμάνι, που διέτασσε όλοι οι Έλληνες  αρματολοί να αντικατασταθούν με Τούρκους, διαταγή όμως που δεν μπόρεσε να τηρηθεί για πολύ. Από το αρματολίκι των Σερβίων αποπέμφθηκε ο Μεϊντάνης, ο οποίος καταγόταν από το Πολύρραχο και είχε κατατροπώσει τους Τούρκους σε πολλές συμπλοκές.

Χαρακτηριστικό για τη δύναμη που διέθεταν οι αρματολοί είναι και η συμφωνία που είχε πετύχει, κατά τον Κασομούλη, ο Μεϊντάνης με τους Τούρκους.                                                                                                                                                                                                                                                                                   

1^ον Τούρκος να μη μπαίνει στις επαρχίες του

2^ο. Οι κάτοικοι να στέλνουν τους φόρους διά μέσου των προκρίτων στις αρμόδιες Οθωμανικές αρχές

3^ο Οι υπό τις διαταγές του αρματολοί να μην πληρώνουν κανένα φόρο και χαράτσι.

Στα μέσα του 18^ου αι. το Βέρμιο, τα Πιέρια, το Καϊμακτσαλάν, ο Όλυμπος και τα Χάσια κλεφτοκρατούνται απολύτως. Από το 1751 έχουμε ήδη πληροφορίες για τις κινήσεις των κλεφτών στην ευρύτερη περιοχή των Σερβίων. Oι Tούρκοι μάταια αγωνίζονται με τα λίγα αποσπάσματα και τα αλλεπάλληλα φιρμάνια να καταπνίξουν την κίνηση των ανυπότακτων ελληνικών ορεινών πληθυσμών, που διαρκώς αυξάνει και που προαναγγέλλει μια γενικότερη και συστηματική εξέγερση στο μέλλον.

 Δεν υπήρχε Μακεδονικό βουνό χωρίς τον κλέφτη του και δεν υπήρχε ορεινή περιοχή στην οποία να φαίνεται ότι ασκεί εξουσία η τουρκική διοίκηση.

Του λεν οι κούκοι στα βουνά κι οι πέρδικες στα πλάγια

Του λέει κι ου πετρουκότσυφος σε κλέφτικα λιμέρια

Φέτους οι κλέφτες σκόρπισαν κι γίνηκαν μπουλούκια…

Κατά το 1765 διαπιστώνουμε οργανωμένη και μελετημένη συνεργασία των κλεφτών της Μακεδονίας, Θεσσαλίας και Στερεάς, μοναδική στο είδος της. Σχετικό φερμάνι που απευθύνεται στον βαλή της Θεσσαλονίκης και τις Αρχές της Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας και Στερεάς  την κάνει γνωστή. Κατ’ αυτό οι αρχηγοί των κλεφτών Πλαταμώνος, Ελασσόνος, Σερβίων κλπ. υποκινούν τους Έλληνες σε ανταρσία. Ενώ οι καπεταναίοι Μίχος, Μάρκος και Κώστας εις την περιφέρεια Σερβίων με πλήρη σύμπραξη με τους άλλους καπεταναίους διενήργησαν εκστρατεία κατά της περιφέρειας του Ολύμπου. Εκεί συνέλαβαν πλείστους αιχμαλώτους για την απολύτρωση των οποίων ζητούσαν λύτρα 500-600 γρόσια για τον καθένα. Τελικά εισέβαλαν στο χωριό Κάλλιανη, (σημερινή Αιανή, το οποίο τουρκοκρατούνταν απολύτως). Το πυρπόλησαν, φόρτωσαν τα έπιπλα και σκεύη σε 94 ημιόνους των ραγιάδων, φόνευσαν και τραυμάτισαν πολλούς κατοίκους. … H οργανωμένη αυτή επίθεση και συνεργασία είχε ως κύριο σκοπό τη ληστεία, αλλά και υποσχόταν πολλά για μία προσεχή οργάνωση των σκληρών και ορεσίβιων αυτών ανδρών για να χρησιμοποιηθούν στις μέλλουσες επαναστάσεις του ελληνικού Γένους, όπως σημειώνει ο Βασδραβέλης στην Ιστορία του.

To 1760 εμφανίζεται και το όνομα του Σύρου ως αρματολού των Σερβίων.

«Ο Σύρος απ’ τα Σέρβια κι ο Νάννος απ’ τη Βέροια

Κονάκια ‘χουν στην Τσαπουρνιά κονάκια στα Κανάλια,

Κονάκια’ χουν στην Κερασιά, σ’ ενός παπά το σπίτι…»

Ο Σύρος καταγόταν απ’ την πόλη των Σερβίων, έδρασε στα χρόνια 1760-1790 και ήταν ψυχογιός και πρωτοπαλίκαρο του Ζήδρου (περήφανου καπετάνιου της Ελασσόνας). Όπως λέει ο Κασομούλης, «καταπλακωμένος από την επήρεια των ενδοξοτέρων ονομάτων, του Λάππα, Τζιάρα, Γκέκα, με τους οποίους συνήκμαζε, αν και συνεκινδύνευσε και υπέφερε σε όλες τις περιστάσεις με αυτούς, δεν μας παρουσιάζει στην εποχή του δικό του κατόρθωμα ένδοξο ούτε για τον εαυτό του ούτε για τους προγόνους του.

Την ίδια εποχή με το Σύρο έδρασε και ο Κζιώτας συνεργάτης του Βλαχάβα, πατέρας του Στέργιου και παππούς των καπεταναίων της περιοχής Σερβίων, Αναγνώστη, Γιάννη και Παναγιώτη Μπζιώτα.

Καθώς τα αρματολίκια ήταν συνήθως κληρονομικά, οι γιοι του Σύρου Γιώργος και Θανάσης οι επονομαζόμενοι και Συρόπουλοι, και οι γιοι του Στέργιου Μπζιώτα, Αναγνώστης, Παναγιώτης και Γιάννης ανέλαβαν τα αρματολίκια των Σερβίων γύρω στα 1775-80. Όπως σημειώνει ο Θανάσης Τσαρμανίδης, φαίνεται ότι τα αρματολίκια των Σερβίων ήταν δύο την εποχή αυτή, αυτό του τμήματος των Χασίων με καθέδρα το Μεταξά (που το είχαν οι Μπζιωταίοι) και αυτό των Πιερίων με καθέδρα τη Σκούλιαρη (που το είχαν οι Συραίοι).                                             

Από το 1776 αναφέρονται ονόματα Σερβιωτών που θυσιάστηκαν στο βωμό του αγώνα. Νέες απειλές  διαφαίνονται και πάλι δέκα χρόνια μετά, όταν ο Αλή Πασάς ο Τεπελενλής διορίστηκε από την Πύλη γενικός επόπτης των Δερβενίων της Θεσσαλίας, της Ηπείρου και των Σερβίων.  Την εποχή αυτή οι διώξεις των Χριστιανών από τους Τούρκους οδήγησαν πολλούς στη μετανάστευση προς την Αυστροουγγαρία, όπου υπήρχαν από παλιότερα Σερβιώτικες παροικίες.

Ένας από αυτούς τους μετανάστες είναι και ο Σερβιώτης Δημήτριος Παπαγιαννούσης, γνωστός ως Πόποβιτς ή Ποποβίκης.

Γεννήθηκε στα Σέρβια το 1750. Γι’ αυτό σε μια επιγραφή που βρίσκεται στον τοίχο της Ελληνικής Εκκλησίας στην Πέστη της Ουγγαρίας, φέρει το επίθετο Μακεδονο-Σερβίτης (Σερβιώτης), όπως σημειώνει ο Βαλκανιολόγος Ιωάννης Παπαδριανός. Σε νεαρή ηλικία ήλθε στην Κοζάνη, όπου χειροτονήθηκε ιερέας και παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα στη σχολή της Κοζάνης όπου δίδασκε ο Κύριλλος από τα Άγραφα και ο Καλλίνικος Μπάρκοσης τον οποίο και διαδέχθηκε στη σχολή στα 1777. Διηύθυνε τη σχολή  μερικά χρόνια και μετά καθώς η σχολή έκλεισε για οικονομικούς λόγους αποδήμησε στην Κωνσταντινούπολη. Ο θάνατος της γυναίκας του του επέτρεψε να ανεβεί στα ανώτερα εκκλησιαστικά αξιώματα. Κατατάχτηκε στο σώμα των Μοναχών με το όνομα  Διονύσιος και το 1783 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Βελιγραδίου. Εδώ ανέπτυξε πολύπλευρη δράση και αγωνίστηκε σκληρά για να ανυψώσει το πνευματικό επίπεδο του ορθοδόξου ποιμνίου του.

Το 1788 η Αυστρία κήρυξε τον πόλεμο εναντίον της Τουρκίας και το 1789 ο αυστριακός στρατός πολιόρκησε το Βελιγράδι που το κατείχαν οι Οθωμανοί. Η πολιορκία παρατεινόταν και τότε ο Παπαγιαννούσης με κίνδυνο της ζωής του κατασκεύασε αντικλείδια των Πυλών του Φρουρίου και με τη βοήθεια δεκαεπτά Κοζανιτών, μέθυσαν τους φύλακες και βοήθησαν να παραδοθεί το Βελιγράδι στους Αυστριακούς. Με την πράξη του αυτή προσέλκυσε την εύνοια του αυτοκράτορα της Αυστροουγγαρίας  και αναδείχθηκε ο πρώτος Έλληνας Ορθόδοξος Επίσκοπος Βούδας στα 1790. Το 1797 ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος Β΄ χορήγησε τόσο στον ίδιο όσο και στο γιο του τον τίτλο ευγενείας και προνόμια που απολάμβανε μόνο η ανώτατη τάξη των ευγενών.

Ο Διονύσιος έμεινε επί κεφαλής του ποιμνίου του 40 περίπου χρόνια Πέθανε στα 1828 και τον έθαψαν στην ελληνική εκκλησία της πόλης του Αγίου Ανδρέου, που βρίσκεται κοντά στη Βούδα. Ο Σερβιώτης αυτός ιεράρχης  έζησε όπως ήταν γραμμένο σε μια μικρή εικόνα που σωζόταν στη Μητρόπολη της πατρίδος του, όπως σημειώνει ο Ιωάννης Παπαδριανός, ως πιστός «Θεώ, Βασιλεί και Ποιμνίω». Ολόκληρη την περιουσία του από βιβλία και άμφια την αφιέρωσε στην Ελληνική κοινότητα Πέστης, στο γραφείο της οποίας υπήρχε αναρτημένη η προσωπογραφία του μέχρι τις παραμονές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Άξιος συνεχιστής του πατέρα είναι ο γιος, ο Χαρίσιος,  που άλλαξε το όνομά του σε Ευφρόνιο Ραφαήλ. Η δράση του Ευφρόνιου είναι στον εκπαιδευτικό και δημοσιογραφικό τομέα. Διδάσκει στα ελληνικά σχολεία και συστήνει στους γονείς: « Ας είστε βέβαιοι ότι εκείνα τα πράγματα τα οποία ημπορούν να διδαχτούν τα παιδιά στα σχολεία αξίζουν περισσότερο από κάθε λογής μάλαμα και ασήμι ή υποστατικόν…»

Αυτοί οι απόδημοι Έλληνες έθρεψαν και φύλαξαν την ελπίδα του Γένους μας για την Ανάστασή του.

Όταν το 1798 θανατώθηκαν στο Βελιγράδι ο Ρήγας Φερραίος και οι σύντροφοί του, οι χριστιανικές οικογένειες των Σερβίων βυθίστηκαν στο πένθος, διότι όπως σημειώνει ο Θανάσης Τσαρμανίδης ενός από τα παλικάρια του Ρήγα η μητέρα ήταν Σερβιώτισσα, κόρη του Σερβιώτη άρχοντα Θεοχάρη Κατζάνου.

Κατά το τέλος του 18^ου αι. αφαιρέθηκαν από τους αρματολούς οι περισσότερες επαρχίες στις οποίες είχε ανατεθεί η διαφύλαξη, κατόπιν αποφάσεως του Σουλεϊμάν πασά, όπως τα Σέρβια, τα οποία αποτελούσαν το κλειδί της οδού Λαρίσης –Μοναστηρίου. Είναι η εποχή που δε συναντούμε στα αρχειακά κείμενα αρματολούς στην υπηρεσία της τουρκικής διοίκησης, διότι και αυτοί είχαν μεταπηδήσει στην τάξη των κλεφτών, όπως συνήθως συνέβαινε. Όμως και πάλι παραμένουν κάποιοι αρματολοί έως το 1821 και αργότερα.

Μετά τη ρωσοτουρκική συνθήκη του 1812, οι Μακεδόνες αρματολοί που ήλπιζαν στους Ρώσους άρχισαν να απογοητεύονται. Πολλοί τότε μεταξύ των οποίων και ο Γεώργιος Σύρος (Συρόπουλος) αρματολός των Σερβίων αποφάσισαν να συγκεντρωθούν στον Όλυμπο συνδιαλλασσόμενοι εν ανάγκη με τον Αλή πασά, που είχε την ευθύνη της περιοχής,  όπως είχαν πράξει οι Σουλιώτες και οι περισσότεροι από τους  Ακαρνάνες και Στερεοελλαδίτες αρματολούς. Το 1813 ο Βελή πασάς, γιος του Αλή, αιφνιδιαστικά κατέλαβε τη Μηλιά  και κατέσφαξε τους Λαζαίους. Και σύμφωνα με τον Κασομούλη μόλις την τελευταία στιγμή κατόρθωσαν οι Συραίοι και έφυγαν στη Θεσσαλονίκη. Το 1820 ο Γεώργιος Σύρος μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και την ίδια εποχή εκδηλώθηκαν επαναστατικές κινήσεις στην περιοχή των Σερβίων, συνέπεια των οποίων ήταν να συλληφθούν παπάδες και πρόκριτοι από χωριά της περιοχής. Αυτούς τους έσωσε τελευταία στιγμή η προσπάθεια του αγά των Σερβίων και του Επισκόπου Σερβίων και Κοζάνης Βενιαμίν. Ο Βενιαμίν ήταν άριστος διπλωμάτης και πολιτικός, γνώστης των πραγμάτων, οξύνους, διορατικός, διατηρούσε φιλικότατες σχέσεις με σημαντικές προσωπικότητες της πολιτικής και στρατιωτικής διοίκησης των Τούρκων και σε κάθε περίπτωση κινδύνου έσωζε την πόλη.

Τα γεγονότα που συντελέστηκαν στην περιοχή κατά το 1821 δε φωτίζονται επαρκώς. Σε μια σύγκρουση Ελλήνων επαναστατών της περιοχής Σερβίων υπό την αρχηγία των Μπζιώτα, Μπήκο και Τσιόγκα με τουρκικό τάγμα κοντά στο Καταφύγι, ολόκληρο το τουρκικό τάγμα κατεσφάγη. Και αλλού αναφέρει ο Κασομούλης ότι οι καπεταναίοι των Σερβίων πάνω από το Καταφύγι απασχολούσαν τους Τούρκους και έτσι μπόρεσε η δύναμη του Κασομούλη να περάσει ανενόχλητη.   Γενικώς οι συνέπειες της επανάστασης του 1821-22 στα Πιέρια ήταν καταστροφικές για την περιοχή. Πέντε χρόνια αργότερα βρίσκουμε τους Σερβιώτες οπλαρχηγούς Συρόπουλους μαζί με άλλους να ζητούν ηθική και υλική υποστήριξη από την ελληνική Κυβέρνηση για να απελευθερώσουν τα εδάφη τους.                                                                                               

Στις αρχές του 1854 ξεσπούσε το επαναστατικό κίνημα στη Θεσσαλία. Η επαρχία Σερβίων βρέθηκε έτσι να διχοτομείται μεταξύ των Πιερίων και Χασίων.  Σε μία σύγκρουση Ελλήνων και Τούρκων ένα τμήμα από 70 άνδρες υπό την ηγεσία του Σερβιώτη Ζήση Σωτηρίου και του Γούλα Μπζιώτα κατατρόπωσε δύναμη 1500 Τούρκων στρατιωτών.

Ο Ζήσης Σωτηρίου είναι σημαντική προσωπικότητα του 19^ου αι με δράση και φήμη. Γιος αρματολού των Σερβίων, του Καπετάν Σωτήρη, υπήρξε, όπως χαρακτηριστικά λέει ο Νικόλαος Κοεμτζόπουλος στο Βιβλίο του, μεγάλος Πατριώτης, ο κορυφαίος από τους Εκλεκτούς, Ιδεολόγος, Οραματιστής και Αγωνιστής με τα όπλα, τη γραφίδα και το λόγο. Αγνός Έλληνας που δεν έπαυσε ποτέ να αγωνίζεται ο ίδιος και να νουθετεί τους Έλληνες για «Σύμπνοια και προπαρασκευή, για να πετύχουν μια μέρα να διώξουν τον τύραννο στην Κόκκινη Μηλιά»  δηλ. στα βάθη της Ασίας, «με την Ελληνική Σημαία να κυματίζει στην Αγια-Σοφιά και πάνω στις κορυφές του Ολύμπου, όπως έλεγε, «εκεί όπου είχαν την κατοικία τους οι Θεοί των Αρχαίων ημών Προγόνων».

Γεννήθηκε στα Σέρβια στις αρχές του 1799, όπου έμαθε τα πρώτα γράμματα και γνώρισε τη μαύρη σκλαβιά. Καταγόμενος από ευκατάστατη οικογένεια, «εκ των επισημοτέρων οικογενειών», από πολύ νέος φεύγοντας διωγμούς και πιέσεις των βαρβάρων Κονιάρων αναχώρησε στην Ουγγαρία, εγκαταστάθηκε  στην Πέστη και επιδόθηκε στο εμπόριο. Έγινε «Πραμματευτής», απέκτησε μεγάλη περιουσία, που ξόδευε αφειδώς για Εθνικούς σκοπούς. Εκεί συνέχισε και την επιμόρφωσή του.

Ο Ζ. Σωτηρίου με την έναρξη της Επανάστασης του 1821, αφού έκαψε ομοίωμα Τούρκου στην κεντρική πλατεία της Πέστης, ακολουθούμενος από χιλιάδες Έλληνες και Ούγγρους βγήκε από τις πύλες της Πόλης κατευθυνόμενος στη Μακεδονία.

Συνελήφθη και ρίφθηκε στις τουρκικές φυλακές απ’ όπου με χρήματα και πολλά μέσα  κατάφερε να σωθεί. Αργότερα εκφράστηκε γι’ αυτό το γεγονός: «όλα αυτά τα υποφέραμε για την πίστη, για την αγάπη της Πατρίδος και για την ανεξαρτησία μας.» Διέφυγε στο Άγιο Όρος και στη Χαλκιδική, και πολέμησε κατ’ αρχάς στο πλευρό του Εμμανουήλ Παπά. Το 1822 πήρε μέρος στον αγώνα των Ναουσαίων και από κει αναχώρησε για τη Δυτική Μακεδονία. Στην Κοζάνη έπεσε στα χέρια των στρατιωτών του Μπαϊράμ πασά, κατόρθωσε να δραπετεύσει προς τα Πιέρια και τον Όλυμπο, όπου είδε για τελευταία φορά τους γονείς του και τα αδέλφια του. Μέχρι το 1827 έλαβε μέρος σε πολλές μάχες στη Στερεά, στα νησιά και στην Πελοπόννησο, μαζί με άλλους Μακεδόνες.

Το 1829 αποφοίτησε από τη «Σχολή των Ευελπίδων» με το βαθμό του Ανθυπολοχαγού του Τακτικού Στρατού και εξέδωσε με δικές του δαπάνες «έρωτι προς το Γένος» δύο βιβλία  για να τα χρησιμοποιούν τα παιδιά στα σχολεία. Ως αξιωματικός υπηρέτησε την Πατρίδα αμισθί, διότι «Η Ελλάς είναι πτωχή», έλεγε. Έκαμνε μάλιστα και δωρεές, σύμφωνα με τις δυνατότητές του.

Ο Ζ. Σωτηρίου απευθύνει παραινέσεις προς όλους τους Έλληνες για ομόνοια  «Ο Έλλην (εννοεί τον εαυτό του) απαιτεί να αφήσομε από σήμερα κατά μέρος κάθε δοξασία και κάθε πάθος, όπως έγινε κατά την ημέρα εκείνη της 25ης Μαρτίου του 1821, και μόνο ένα αίσθημα, το υπέρ της ευημερίας της Πατρίδος και το αίσθημα της ομόνοιας ας κυριεύσει τις ψυχές όλων μας.»

Ώ άφετε, τρισάθλιοι, τα στυγερά σας μίση.

Μ’ εν δάκρυ, μ’ ένα φίλημα συνενωθήτε πάλιν,

Κι εκεί που άρματα λαλούν καθείς μας ας ορμήσει

Ν’ ανοίξει νέας εποχής πανήγυριν μεγάλην

Ο Ζ. Σωτηρίου έγραψε ποιήματα για να προπαρασκευάσει  εξόρμηση κατά των τυράννων:

Ώ γενναίοι Έλληνες φίλοι Πατρίδος,

Έως πότε βάσανα της τυραννίδος,

Έως πότε άθλιοι και υπό τον ζυγόν;

Της ελευθερίας μας ήλθεν η ώρα,

Σάλπιγξ του Άρεως μας κράζει τώρα

Δεύτε φιλελεύθεροι ορμάτε κατ’ εχθρών.

Δεύτε Έλληνες γενναίοι,

Δράμετε προθύμως νέοι

Εις τον θείον Όλυμπον                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

Κατά τον ρωσοτουρκικό, Κριμαϊκό πόλεμο (1853-56) ξεσηκώθηκαν οι Μακεδόνες οπλαρχηγοί. Ο Ζήσης Σωτηρίου από τον Ιανουάριο του 1854 καταρτίζει Σώμα επιλέκτων εθελοντών, «των Αθανάτων», τους οποίους εξοπλίζει και συντηρεί καθ’ όλη την διάρκεια της επαναστάσεως με δικές του δαπάνες

Στις 10 Μαρτίου 1854 έδωσαν μαζί με τους άλλους Σωματάρχες όρκον. « Ορκιζόμεθα εις την Αγίαν (ομοούσιον) και Αδιαίρετον Τριάδα και εις το ιερόν όνομα της Πατρίδος ότι αναλαμβάνομε τα όπλα, για να ανακτήσουμε τα θρησκευτικά και πολιτικά των Ελλήνων δικαιώματα, κατά της τουρκικής τυραννίας, … Ορκιζόμεθα να υπερασπισθούμε τη σημαία μας μέχρι της τελευταίας ρανίδας του αίματός μας…» Στις 21 Μαΐου 1854 ύψωσε στον Όλυμπο τη Σημαία της Ελευθερίας μαζί με τους άλλους Μακεδόνες Οπλαρχηγούς.

Ο Γεράσιμος Βώκος  στο βιβλίο του «Κατοχή» του 1854 υπό των Άγγλων και Γάλλων γράφει: «Την άνοιξη του 1854 ο Ζήσης Σωτηρίου από τον Όλυμπο με τους άλλους Μακεδόνες και τριακοσίους ακόμη πολεμιστές έπεσαν με ακατάσχετη ορμή εναντίον των Τούρκων, που πολεμούσαν στην Καλαμπάκα και τους κύκλωσαν. Οι Τούρκοι  αν και ήταν πολύ μεγάλη δύναμη –7000 πεζοί και 200 Ιππείς—υποχώρησαν εγκαταλείποντας στη μάχη πολλούς νεκρούς και τραυματίες.»

 Ο «παππούς του Ολύμπου», συμπολίτης και συμπολεμιστής του Ζήση Σωτηρίου, έγραφε μετά τη λαμπρή αυτή νίκη στην Καλαμπάκα. «Καπετάνιε, ήλθατε στον Όλυμπο οι μόνοι Καπεταναίοι του Ολύμπου, το «Μακεδονικό Σώμα», και κάψατε τα τουρκικά χωριά Σάταβα και Μπαρλακάδες, και αιχμαλωτίσατε όλους τους Τούρκους συν γυναιξί και τέκνοις και μετά τη λαμπρή αυτή μάχη μόνον 70 τον αριθμόν επήγατε στην κωμόπολη Λιβάδι, όπου κάνατε τη μάχη με 1500 Τούρκους κατά τη θέση Σιάπκα.   Μετά τη μάχη αυτή  ήλθατε στον Όλυμπο και υψώσατε στις κορυφές του Ολύμπου τη μεγάλη Σημαία της Ελευθερίας του Ολύμπου, …»

Στις 7 Ιουνίου 1854 στη σύσκεψη στη Βροντού ο Πρόξενος της Γαλλίας στη Θεσσαλονίκη, ζήτησε να παύσουν την επανάσταση, ειδάλλως Γαλλικός και Αγγλικός στρατός θα ερχόταν στον Όλυμπο να τους χτυπήσει. Τότε με θάρρος και παρρησία ο Ζήσης Σωτηρίου απάντησε: «Εξοχότατε,  εάν έλθουν, εμείς θα υψώσουμε τας χείρας μας στον Ύψιστο, θα ανοίξουμε τα στήθη μας και θα τους πούμε: Φιλελεύθεροι Γάλλοι και Άγγλοι, κτυπάτε αθώα στήθη, φονεύσατε τους Έλληνες, διότι ζητούν και αυτοί να ζουν ελεύθεροι και ανεξάρτητοι, όπως ζήτε σεις οι Ευρωπαίοι…»  και πρόσθεσε: «Εξοχότατε, νομίζω ότι σε κάθε άλλο μέρος της Ελλάδος μπορούν να έλθουν τα Συμμαχικά Στρατεύματα. Στον Όλυμπο όμως όχι.»

Όταν επέστρεφαν οι οπλαρχηγοί μετά τη σύσκεψη στον Όλυμπο, οι Τούρκοι πασάδες  της περιοχής έστειλαν επιστολές στα τουρκικά στρατεύματα : «Μάθετε ότι αυτού απερνούν οι Καπεταναίοι του Ολύμπου και οι Μακεδόνες, αλλ’ εσείς κάμετε πως δεν γνωρίζετε ότι απερνούν και να μη τύχη να τους δώσετε την παραμικράν αφορμήν πολέμου, διότι εάν αυτοί ήσαν εντός της Καλαμπάκας την 6 Ιουνίου (1854) ημείς δεν εμβαίνομεν εις την Καλαμπάκαν.» 

Όπως δε ο Ρήγας Φερραίος , έγραψε και ο Ζήσης Σωτηρίου τον Θούριό του

Καιρός να λάμψουν εις την γην τα ξίφη σας, ανδρείοι.

Με του Ολύμπου τα βουνά καιρός να μετρηθώμεν,

Και τας δασείας του οφρύς με θάμβος ενώ σείει,

Εις θρόνον από κόκκαλα τυράννων ν’ αναβώμεν.

Ο Ζήσης Σωτηρίου θυσίασε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του, καθώς και τον βαθμό του Αξιωματικού για τη Γενική απελευθέρωση της πατρίδος του. «Έπραξα τούτο ευχαρίστως και χωρίς κάποιο σκοπό απαίτησης ή κάποιας αμοιβής …Βεβαιωθήτε ότι και περισσότερη περιουσία εάν είχα, θα την πρόσφερα όλη ολοκαύτωμα, μόνον για να δω τη γη της γεννήσεώς μου ελεύθερη…» γράφει σε επιστολή του προς τον «παππού του Ολύμπου».                   

Το 1880 σε ηλικία 82 ετών απεβίωσε ήσυχα με το παράπονο στα χείλη ότι δεν αξιώθηκε να δει ελεύθερη τη γη της γεννήσεώς του και την ελληνική Σημαία να κυματίζει πάνω στον Όλυμπο και στην Αγια-Σοφιά. Είχε αφήσει παραγγελία πάνω στον τάφο του να μπει η εξής επιγραφή: «Ενταύθα κείται Ζήσης Σωτηρίου. Ζων δεν ηξιώθη να ίδη την φιλτάτην του Πατρίδα ελευθερωμένην και εις τον Άδη θέλει ενεργήσει τα προς απελευθέρωσιν αυτής.»

Από τις αρχές του 1870 πρωταγωνιστικό ρόλο σε επαναστατικές κινήσεις στην Περιφέρεια Σερβίων είχαν οι Βαγγέλης Σπανός και Α. Βελούλας ή Λιτσόπουλος από το Καταφύγι. Ουσιαστικό ρόλο επίσης έπαιζε και ο Σερβιώτης Επίσκοπος της Επισκοπής Σερβίων και Κοζάνης Ευγένιος, ο οποίος σύμφωνα με έγγραφο του Ελληνικού Προξενείου του Μοναστηρίου εφέρετο ότι «…σκοπεί να ευλογήσει την επανάστασιν άγων 300 άνδρας…» 

Ο Ευγένιος γεννήθηκε στα Σέρβια το 1807. Οι γονείς του ήταν Σερβιώτες, ο Κωνσταντίνος και η Βασιλική Πατέρα το δε βαπτιστικό του όνομα ήταν Δημήτριος. Επειδή έμεινε  ορφανός και πτωχός, τον  υιοθέτησε ο Επίσκοπος Βενιαμίν και φρόντισε για την εκπαίδευσή του…» Ο Βενιαμίν τον έστειλε στη σχολή της Κοζάνης όπου και σπούδασε γύρω στα έξι χρόνια, ενώ στα 1825 χειροτονήθηκε διάκος και μετά από λίγο διάστημα ανέλαβε και τη διαχείριση των υποθέσεων της Επισκοπής.  Χειροτονήθηκε αρχιμανδρίτης στη Θεσσαλονίκη και από κει μετέβη στη Λειψία ως εφημέριος των εκεί Ορθοδόξων Χριστιανών. Το 1846 επέστρεψε στην Κοζάνη και το 1849 χειροτονήθηκε Επίσκοπος Σερβίων και Κοζάνης. Αναμείχθηκε ενεργά στην Επανάσταση του 1878 έχοντας ιδιαίτερη σχέση με τα γεγονότα της περιοχής Καταφυγίου μέσω του τότε δασκάλου στη Σχολή Καταφυγίου Δήμου Βασιλείου. Μεγάλη ήταν και η δράση του κατά της Ρουμανικής προπαγάνδας… Μαρτυρείται ότι ήταν «μεμορφωμένος, ευγενής, περιποιητικός, φιλυπόδοχος, φιλόξενος και άκακος, περιθάλπων δραστηρίως και υποστηρίζων τα σχολεία». Η Σχολή των Σερβίων στις συνεχείς προσπάθειές του, χρωστούσε άλλωστε την επαναλειτουργία της, στις αρχές της δεκαετίας του 1880.

Αυτός, ο γέννημα και θρέμμα Σερβιώτης Αρχιερέας Ευγένιος, όταν το Μάιο του 1854 Κούρδοι ήρθαν να λεηλατήσουν την πόλη της Κοζάνης την έσωσε, με την τόλμη του και σε συνεργασία με τον επιδέξιο προύχοντα της Κοζάνης, Νικόλαο Παύλου, που μιλούσε άριστα την τουρκική γλώσσα. Έδωσαν χρήματα και δώρα στους Κούρδους και έσωσαν την πόλη από τον όλεθρο.

Με την έναρξη της επανάστασης του 1878 στις παρολύμπιες περιοχές και στα Πιέρια, Οθωμανικά στρατεύματα άρχισαν να συγκεντρώνονται στα Σέρβια και στο Βελβεντό προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη διευρυνόμενη και στο Μπούρινο ήδη επαναστατική φλόγα. Από τις 18 Φεβρουαρίου έως τις 4 Μαρτίου είχαν συγκεντρωθεί περίπου 1800 Οθωμανοί στρατιώτες, ενώ ταυτόχρονα με τις κινήσεις των Οθωμανών, πράκτορες του Ελληνικού Προξενείου της Θεσσαλονίκης περιφέρονταν στα χωριά και στην πόλη των Σερβίων συλλέγοντας πληροφορίες. Πληροφορούσαν μάλιστα συνθηματικά τον πρόξενο Κωνστ. Βατικιώτη ότι στα Σέρβια υπήρχαν πολλοί ντόπιοι χριστιανοί που εκδήλωναν την επιθυμία να καταταγούν στα επαναστατικά σώματα. Ο δε Ιωάννης Λιάτης στις 4 Μαρτίου με επιστολή του από το Μπούρινο προς τον Παύλο Καλιγά, τόνιζε την ανάγκη ένα τμήμα εθελοντών από τα Πιέρια να περάσει τον Αλιάκμονα και να ενωθεί μαζί του προκειμένου να γενικευθεί η εξέγερση και να απομονωθούν οι τουρκικές δυνάμεις των Σερβίων και του Βελβεντού μη δυνάμενες να ενισχυθούν από πουθενά.

Την ίδια περίοδο (τέλη του 19^ου αι.) μεγάλη φήμη, όπως σημειώνει ο Αθανάσιος Τσαρμανίδης, είχε αποκτήσει ο Παπαδήμος, που καταγόταν από τις Αυλές Σερβίων. Ο Παπαδήμος σε ηλικία 35 ετών έγινε ιερέας αποκτώντας στη συνέχεια σημαντική περιουσία οπότε κάποιος Ρουσίτ, μπέης των Σερβίων, τσιφλικάς μεγάλων εκτάσεων του χωριού Αυλές, ζήτησε να αγοράσει και τα κτήματα του Παπαδήμου. Ο Παπαδήμος αρνήθηκε αλλά μετά από απειλές, εκβιασμούς και σκευωρίες του Οθωμανού μπέη, αναγκάστηκε να καταφύγει στα Πιέρια, όπου συγκρότησε πενταμελή ομάδα, που έγινε περίφημη σε όλη τη Δυτική Μακεδονία μετά από μια μάχη με τουρκικό απόσπασμα 60 ανδρών στη θέση Σιάπκα, όπου υπήρχε σημαντικό λημέρι κλεφτών.

Ξύπνα, αφέντη μ’ κι άκουσε, ξύπνα καλέ μ’ αφέντη

Πάμι να ξαπουστάσουμι στης Σιάπκας τα λημέρια

Πούνι λιοντάρια τα πιδιά ατούρκευτα κιφάλια

Πούνι κι ο Αϊ Γούμενος για να σι μιταλάβει.

 Στη μάχη, λοιπόν,  αυτή 50 Οθωμανοί φονεύθηκαν και οι εναπομείναντες 10 αιχμαλωτίσθηκαν από τους πέντε Έλληνες λησταντάρτες, μεταξύ των οποίων ήταν ο Γεωργ. Σπανός από τα Σέρβια και ο Χρ. Σταμκόπουλος από το Τριγωνικό.  Ο τουρκικός πληθυσμός της επαρχίας Σερβίων έτρεμε κυριολεκτικά στο άκουσμα του Παπαδήμου τον οποίο και αποκαλούσαν «Ντελή-παπά» (τρελόπαπα) Στην ορεινή περιοχή του Ρυμνίου υπάρχει ακόμη το τοπωνύμιο «Λημέρι του Παπαδήμα»  Στα  Σέρβια τραγουδιόταν το τραγούδι:

«Αντάριασε ο ουρανός και γίνηκε σκοτάδι

Τον Παπαδήμο κυνηγούν με τον Μακρή Θανάση.

Ο Παπαδήμος γνωστικός, πολύ σαραφιασμένος,

Στα παλικάρια τ’ έλεγε, στα παλικάρια λέει:

Παιδιά μου να μ’ ακούσετε και να μ’ αφουγκραστείτε,

Γιατί θα γένη πόλεμος, θα γένη κι ανταρσία,

Θα κλάψουν μάνες για παιδιά, γυναίκες για τους άνδρες,

Θα κλάψουν καπετάνισσες για τους καπεταναίους.»

Στα Σέρβια, μολονότι ήταν γεμάτα με μιναρέδες και σαρίκια, είχε επικρατήσει και θαυματουργήσει το Ελληνικό Πνεύμα. Αυτό φαίνεται από τις επτά εκκλησιές της πόλης που ποτέ δε μετατράπηκαν σε τζαμιά, καθώς παρατηρεί ο Ανδρέας Ξυγγόπουλος. Αυτό δείχνει και το παρακάτω τραγούδι που διασώζει ο Κίμων Κοεμτζόπουλος στο βιβλίο του «Οι Λαζαίοι»

«Γειά σου, γερο-Φάραγγα, με τις πολλές κορφούλες.

Κάθε κορφούλα κι εκκλησιά, καθ’ εκκλησιά και βρύση

Φάραγγα, πόχεις «σκοπό» την πέτρα τη μεγάλη,

Φυλάγεις τα ξωκκλήσια μας, φυλάς και τη Σερβιά μας,

 την ξακουσμένη πόλη.

Φυλάγεις και τα Κάστρα μας, και το μέγα μοναστήρι,

Πόχει σαράντα καλογρηές, και γέρο Αρχιμανδρίτη….»

Σε όλη λοιπόν την περίοδο της Τουρκοκρατίας οι Έλληνες των Σερβίων δε σκύβουν παθητικά το κεφάλι στον κατακτητή, αλλά αγωνίζονται  όπου και όπως μπορούν εναντίον του.

 Μέχρις ότου ανέτειλε και για τη Μακεδονία η χαρμόσυνη μέρα του 1912.                                                                                                                                                                

Κυρίες και Κύριοι

Εμείς σήμερα θελήσαμε να κάνουμε μια πολύ σύντομη αναδρομή στα γεγονότα και κυρίως στα πρόσωπα που έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στη δύσκολη αυτή περίοδο της ιστορίας μας, για να τα τιμήσουμε. Και να αντλήσουμε μηνύματα κατά της μιζέριας και του διχασμού που μας ταλανίζει ως έθνος και ως κοινωνία. Διότι η Επανάσταση κατά του τυράννου υπήρξε το αποτέλεσμα μακράς διεργασίας της εθνικής ενότητας. Αλλά ταυτόχρονα υπήρξε και αφετηρία του σύγχρονου πολιτιστικού, πολιτικού, θρησκευτικού και οικονομικού βίου μας.

Tο ενδιαφέρον μας για την ουσία και τις πηγές του εθνικού μας βίου πιστεύουμε ότι πρέπει να εκδηλώνεται συνέχεια και να μας βοηθάει στο συνεχή προσανατολισμό μας προς αυτές, ωσάν σε φάρο τηλαυγή. Είναι κανόνας στην ιστορία, ότι έθνη που αποκόπηκαν από τις πηγές και τις παραδόσεις τους, καταστράφηκαν. Η εμμονή στην παράδοση δε σημαίνει συντήρηση ούτε σωβινισμό. Η επαφή με τις πηγές δεν είναι πράξη  παθητική και ρομαντική. Αντίθετα είναι πράξη δυναμική και δημιουργική από την οποία εξαρτάται η ομαλή συνέχιση του πολιτισμού μας στο σύνολό του.  Στη σημερινή ιστορική καμπή το πρόβλημα της εθνικής μας  ταυτότητας αποκτά ιδιάζουσα σημασία για την περαιτέρω πορεία μας ως Έθνους.

Σας Ευχαριστούμε

Τιμήθηκε ο άνθρωπος που διέσωσε την εικόνα της Παναγίας της Ζιδανιώτισσας την περίοδο της γερμανικής Κατοχής 1943-1944 (Βίντεο)

Ιστορική μνήμη και απότιση τιμής στο πρόσωπο που διέσωσε την ιερή εικόνα της Παναγίας της Ζιδανιώτισσας  την περίοδο της έξαρσης της γερμανικής θηριωδίας (1943-44), εμπεριείχε -πέρα από τα καθιερωμένα- ο αρχιερατικός πανηγυρικός εσπερινός στην Ιερά Μονή της Παναγίας Ζιδανίου, το Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2013, παραμονή της πανήγυρης της μονής.

 Και αφορούσε τη βράβευση, με την επίδοση “ευεργετήριας” περγαμηνής και αναμνηστικών εικόνων από τον σεβασμιώτατο, στη σύζυγο και τα παιδιά του -”εν ουρανοίς σήμερα”- Γεωργίου Τζιώνα από το Μικρόβαλτο, 28χρονου τότε βοσκού, που από την άνοιξη του 1943, όταν είχαν ενταθεί οι πράξεις βίας από τα στρατεύματα Κατοχής, με αποκορύφωμα  το ολοκαύτωμα (21.8.1943) των χωριών των Καμβουνίων (Βογγόπετρα, Λαζαράδες, Τρανόβαλτο, Μικρόβαλτο, Ζιδάνι)

που είχε ανθρώπινα θύματα πλέον των τριάντα (30) κατοίκων της περιοχής, είχε παραλάβει την εικόνα της Παναγίας και την είχε κρύψει επιμελώς μέχρι την αποχώρηση των κατακτητών, διασώζοντας την έτσι μέχρι σήμερα.

Ήταν το αποτέλεσμα μιας ενημέρωσης-εισήγησης προς τον σεβασμιώτατο Σερβίων και Κοζάνης κ. Παύλο που ανταποκρίθηκε άμεσα, του -εκ Μικροβάλτου ορμώμενου-  αρχιερατικού επιτρόπου Εορδαίας αρχιμανδρίτη π. Νικηφόρου Μανάδη, που από το 1998 είχε καταγράψει, παρουσία και άλλων ηλικιωμένων συγχωριανών, την ιστορική μαρτυρία της διάσωσης της εικόνας και την είχε δημοσιεύσει* τότε στον τοπικό τύπο. Θα μπορούσαμε εδώ να προσθέσουμε ότι στη φύλαξη της εικόνας για τόσο μακρύ διάστημα, θα πρέπει να συνέβαλαν και τα υπόλοιπα αδέλφια του Γεωργίου Τζιώνα, που από κοινού ασχολούνταν  με την κτηνοτροφία σε εγκαταστάσεις (μαντριά) πλησίον της μονής.

Κατά τα λοιπά, πλήθος κόσμου είχε συρρεύσει και φέτος στο χώρο της μονής και της πανήγυρης, ενώ από πολύ νωρίς -κρατώντας το έθιμο- είχαν καταφτάσει καβαλάρηδες από την Κοζάνη, τα χωριά του Τσιαρτσιαμπά και το Βελβεντό.

Ιδιαίτερη κατανυκτική και συγκινητική ήταν η διαδικασία της βράβευσης στα παιδιά του αείμνηστου Γεωργίου Τζιώνα, Αθανάσιο, Ιωάννη και Νικόλαο, με τον π. Νικηφόρο να διαβάζει το ιστορικό ντοκουμέντο της διάσωσης της εικόνας και την χειρόγραφη -από τον ίδιο, κατά παραγγελία του μητροπολίτη- περγαμηνή. Και επαναλαμβάνοντας την προ 25ετίας επισήμανσή του:  …«όταν πανηγυρίζη ἡ Ἱερὰ Μονὴ ἢ γίνονται οἱ πολυάνθρωπες λιτανεῖες στοὺς δρόμους καὶ στὶς πλατεῖες τῆς Κοζάνης, καλὸ εἶναι νὰ θυμούμαστε καὶ ποιὸν ἁπλὸ βοσκὸ χρησιμοποίησε ὁ Παντοδύναμος Θεός, γιὰ νὰ διασώση τὰ ἅγιά του ὣς τὶς μέρες μας»…

Αξίζει ακόμη να αναφέρουμε και την ευχαριστήρια αναφορά από τον σεβασμιώτατο, στα πρόσωπα των μηχανικών Νικολάου Τζιούτζιου (εκ Μικροβάλτου) και Αποστόλου Ιωαννίδη, για την δωρεά μελέτη του νέου περίβολου της μονής, που πρόκειται να κατασκευαστεί.

Γιώργος Μαστρ.

* Η ιστορική αναφορά

ΠΩΣ ΔΙΕΣΩΘΗ Η ΕΙΚΟΝΑ

ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΖΝΤΙΑΝΙΩΤΙΣΣΑΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ἡ Ζντιανιώτισσα χαίρει σεβασμοῦ καὶ ἀγάπης πολλῆς στὴν Κοζάνη, στὸ Βελβενδό, στὰ Σέρβια καὶ φυσικὰ στὰ χωριά μας, Μικρόβαλτο, Τρανόβαλτο, Φρούριο, Ρύμνιο, Λαζαράδες καὶ Ἑλάτη, τὰ ὁποῖα συνορεύουν μὲ τὸ μοναστήρι. Παλαιότερα, τοὐλάχιστον μιὰ φορὰ τὸν χρόνο, κυρίως μετὰ τὰ ἁλώνια ἔφερναν τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας στὰ χωριά μας καὶ περνοῦσε ἀπὸ ὅλα τὰ σπίτια, ὅπως καὶ ἡ κάρα τοῦ Ἁγίου Νικάνορα. Ἀντιλαλοῦσαν στὸ χωριό μας τὰ Ζντιανιώτικα ἢ τὰ Ζαμπορντινὰ κυπριὰ ἀπὸ τὰ μεγαλόσωμα μουλάρια ποὺ μάζευαν τὰ γέννημα, σιτάρι ἢ βρίζα, ὡς οἰκονομικὴ στήριξι τοῦ μοναστηριοῦ. Κι αὐτὰ ποὺ μαζεύονταν, πάλι ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς χωρικοὺς ξοδεύονταν ἀφοῦ πάμπολλοι ξεπέζευαν καὶ φιλοξενοῦνταν στὴν τράπεζά του. Ἀκόμη κι ὁ Γιαγκούλας μὲ τὰ παλληκάρια του ἔφαγαν ψωμὶ Ζντιανιώτικο, ὅπως μᾶς ἐδιηγεῖτο ὁ παπποῦς μου παπαΝικόλας 1900-1987, ποὺ διετέλεσε κελλάρης, ψωμᾶς, μάγειρος καὶ ἡγούμενος 1949-1952 στὸ μοναστήρι.

ΠΡΟΣΤΡΕΧΟΥΝ πλήθη πιστῶν καὶ σὲ τοῦτο τὸ μοναστήρι  ζητώντας ἀπὸ τὴν χάρι τῆς Παναγίας ἁπάλυνσι  πόνων. Ἰδιαίτερη κοσμοσυρροὴ ὅμως γίνεται στὶς δύο πανηγύρεις, στὶς 8 Σεπτεμβρίου καὶ τὴν Παρασκευὴ τῆς Διακαινησίμου. Στὸ περισσότερο διάστημα τοῦ χρόνου ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας εὑρίσκεται μὲ πρόγραμμα στοὺς ναοὺς τῆς πόλεως Κοζάνης. Παλιότερα οἱ Κοζανίτες στὶς παραμονὲς τῆς πανηγύρεως τοῦ Σεπτεμβρίου ἔφερναν τὴν εἰκόνα μὲ λαμπρὴ συνοδεία καβάλα σὲ στολισμένα ἄλογα ἢ μουλάρια. Αὐτὰ κάποτε!

ΣΤΟ δημοσίευμα τοῦτο θέλω νὰ προσθέσω εὐλαβικὰ μιὰ ψηφῖδα μόνο στὴν ἱστορία τῆς εἰκόνας τῆς Παναγίας τῆς Ζντιανιώτισσας. Τῆς Παναγίας ποὺ πάντα μὲν ἀλλὰ ἰδιαίτερα μετὰ τὸν σεισμὸ τῆς 13ης Μαΐου 1995 ἔγινε ἡ Μάννα τῆς Κοζάνης. Θέλω νὰ καταθέσω μιὰ πανάκριβη λεπτομέρεια ἐξ αἰτίας τῆς ὁποίας ἔχουμε μέχρι καὶ σήμερα τὴν εἰκόνα ἀνάμεσά μας. Εἶναι δὲ αὐτὴ ἕνα ἱστορικὸ γεγονὸς ποὺ τὸ ἔμαθα τυχαῖα(;) πίνοντας καφὲ μὲ τοὺς γεροντάδες τοῦ χωριοῦ μας στὸ καφενεῖο τοῦ θειοῦ μου τοῦ Νικόλα Πιτσιλόπουλου.

ΜΕΤΑ τὴν κοίμησι τοῦ πατέρα μου παπαΧρίστου, 25η Μαΐου 1998, λειτουργοῦσα κάθε πρωΐ στὸν ἉηΓιώργη μας καὶ μετὰ συναντοῦσα τοὺς γεροντάδες τοῦ χωριοῦ καὶ ἀσφαλῶς δὲν χόρταινα νὰ τοὺς ἀκούω. Τὴν Δευτέρα 1η Ἰουνίου 1998 στὴν γεροντοπαρέα μας ἦταν οἱ ἑξῆς: Κωνσταντῖνος Χαϊντάρης γεννημένος τὸ 1903, Γεώργιος Τζιώνας τὸ 1915, Ἀχιλλέας Καβουρίδης τὸ 1918,  Νικόλαος Πιτσιλόπουλος καὶ Ἀθανάσιος Γιαννόπουλος τὸ 1931. Ἡ κουβέντα μας τὴν ἡμέρα αὐτὴ ἦταν γιὰ τὸ κάψιμο τῆς Ἱ. Μονῆς Ζιδανίου ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ πῶς γλίτωσε ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας.

ΕΚΑΨΑΝ οἱ Γερμανοὶ τὸ χωριό μας στὶς 21 Αὐγούστου 1943 καὶ σκότωσαν δέκα ἀνήμπορους γέροντες, γιὰ νὰ… χτισθῆ ἡ νέα Εὐρώπη! Σὲ λίγες ἡμέρες εἶδαν οἱ διεσπαρμένοι στὰ δάση Μικροβαλτινοὶ ἀπὸ τὴν Γκόλιαβη Ράχη καὶ ἀπὸ τὸν ἉηΛιᾶ νὰ καίγεται καὶ τὸ Ζηδάνι! Ἔκαψαν οἱ δαιμονισμένοι Γερμαναράδες ὅλα τὰ παλιὰ κελλιὰ καὶ τὸν παλιὸ Ναὸ τῆς Ἁγίας Τριάδος, ποὺ ἔμπαινες μέσα κατεβαίνοντας 3-4 σκαλιά, ὅπως ἦταν ἡ παλιὰ καὶ  μὴ διασωθεῖσα δυστυχῶς Ἁγια Κοίμησί μας, γιὰ νὰ κερδίζουν ὕψος ἐπειδὴ δὲν  ἐπέτρεπαν οἱ Τοῦρκοι ψηλοὺς ναούς. Ὁ Ναὸς τῆς Ἁγίας Τριάδος ἦταν ἀκριβῶς στὰ ἀριστερὰ μπαίνοντας ἀπὸ τὴν σημερινὴ αὐλόπορτα τοῦ μοναστηριοῦ στὸν χῶρο τῆς αὐλῆς του. Κάηκαν τὰ πάντα, “γιὰ νὰ προκόψη ἡ Ἀρία φυλή…”. Εὐτυχῶς ὅμως γλίτωσε τὸ πολυτιμότερο κειμήλιο τοῦ μοναστηριοῦ. Κι αὐτὸ ἦταν ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας ποὺ λιτανεύεται καὶ σήμερα μὲ περισσὸ δέος στοὺς δρόμους τῆς Κοζάνης. Πῶς γλίτωσε;

“ΙΓΩ τ’ γλίτουσα ‘μ Παναγία ἀπ’ τοὺ Ζντιὰν’” εἶπε ἐκεῖ στὴν κουβέντα μας ἡ Τζιουνουζιώγας. “Ἅμα εἴδαμι ὅτ’ οἱ Γιρμανοὶ καῖν’ τὰ χουργιὰ α κι σκουτὼν’ κόσμουν φουβήθκαμι. Ἰμεῖς ἰτότι βουσκούσαμι τοὺ βγιό μας, καμνιὰ τριακουσιαριὰ κουμμάτχια γίδια, κάτ’ στοὺ Ζντιάν’. Ἰγὼ πῆγα ἀπ’ τοὺ Μάη ἀκόμα κι πῆρα  ‘ν τρανὴ ‘ν εἰκόνα τς Παναγίας. Τν ἔκρυψάμι κουντὰ στ’ Γιλαδαριὰ  κα’ τὰ Βακούφκα τὰ μαντριά. Τν εἴχαμι μέσα σὶ μνιὰ πατλιὰ πουρνάργια. Ἔφκιασάμι ἕνα μκρὸ τσιαρδάκ’ κι ‘ν ἔβαλάμι ἰκεῖ. Ἄναβάμι κι τοὺ καντήλ’ μουνάχα τ’ μέρα. Τοὺ βράδ’ τὄσβυνάμι γιὰ νὰ μὴ φέγγ’ κι μᾶς πάρν’ χαμπάρ’. Ἅμα τιλείουσι ἡ πόλιμους κι ἔφυγαν οἱ Γιρμανοὶ παράδουσάμι κι ‘ν εἰκόνα…”.

Ὥστε λοιπὸν γιὰ τὴν ἱστορία καὶ γιὰ νὰ μιλοῦμε μὲ συγκεκριμένα πρόσωπα, ἀκριβεῖς πληροφορίες καὶ ἡμερομηνίες, χρωστοῦμε τὴν ὕπαρξι ὣς τὶς μέρες μας τῆς εἰκόνος τῆς Παναγίας τῆς Ζντιανιώτισσας σὲ ἕναν 28χρονο βοσκὸ τότε καὶ ἐν οὐρανοῖς σήμερα, ἐνῶ τὴν ἡμέρα ποὺ τὰ λέγαμε ἦταν 83χρονος. Τὴν χρωστοῦμε στὸν μπάρμπα Ζιώγα, τὸν γνωστὸ στὸ χωριό μας ὡς Τζιουνουζιώγα.

Τέλος, ὅταν πανηγυρίζη ἡ Ἱερὰ Μονὴ ἢ γίνονται οἱ πολυάνθρωπες λιτανεῖες στοὺς δρόμους καὶ στὶς πλατεῖες τῆς Κοζάνης, καλὸ εἶναι νὰ θυμούμαστε καὶ ποιὸν ἁπλὸ βοσκὸ χρησιμοποίησε ὁ Παντοδύναμος Θεός, γιὰ νὰ διασώση τὰ ἅγιά του ὣς τὶς μέρες μας.

Κοζάνη 14.6.1998

Αρχιμανδρίτης π. Νικηφόρος Μανάδης

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ... από το Λιβαδερό Κοζάνης

Το πρώτο Ντοκιμαντέρ του διαδικτυακού περιοδικού Absurdum.gr . 
Iστορίες από το Λιβαδερό Κοζάνης .



Σκηνοθεσία : Αλέξανδρος Καραίσκος
Μοντάζ: Θάνος Αγγέλης
Μουσική: Lower Cut
Παραγωγή: Absurdum.gr

Μεγάλη Εμποροπανήγυρη Σερβίων 26-30 Σεπτεμβρίου

Η ετήσια εμποροπανήγυρη του Δήμου Σερβίων – Βελβεντού θα γίνει και φέτος στον καθορισμένο χώρο της πόλης «ΓΗΠΕΔΟ – ΠΛΑΤΑΝΙΑ» από 26 Σεπτεμβρίου μέχρι και 30 Σεπτεμβρίου 2013.

1. Η δημοπρασία θα γίνει στο χώρο της εμποροπανήγυρης τις παρακάτω μέρες και ώρες:

• Την 13^η Σεπτεμβρίου 2013 ημέρα Παρασκευή και ώρες 10:00 – 12:00, για τους χώρους που καθορίστηκαν για θεάματα, καφενεία.
• Την 13^η Σεπτεμβρίου 2013 ημέρα Παρασκευή και ώρες 12:00 – 13:00, για τους χώρους που καθορίστηκαν για Λούνα – Παρκ.
• Από 19 Σεπτεμβρίου έως 26 Σεπτεμβρίου 2013 για τους υπόλοιπους χώρους.

1.  Η οδός Ολυμπίου Γεωργάκη είναι χώρος έκθεσης προϊόντων.
2.  Στον εσωτερικό χώρο της Εμποροπανήγυρης ο Δήμος διαθέτει μόνιμα παραπήγματα.
3. Πληροφορίες στο τηλέφωνο 24643 50117 – Αρμόδιος υπάλληλος κ. Πιτένης Θεόδωρος

Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας διοργανώνει σεμινάρια παραδοσιακών χορών (80 ώρες) με πιστοποίηση στην Κοζάνη

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ  ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ  ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ  ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ

Επιστημονικά υπεύθυνη:

Βαμβακίδου Ιφιγένεια, Αν. Καθ. ΠΤΝ-ΠΔΜ

Επιστημονική ομάδα επιμορφωτών:

Κωνσταντίνου Ιωάννης, Χοροδιδάσκαλος, ερευνητής

Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας διοργανώνει σεμινάρια παραδοσιακών χορών (80 ώρες) με πιστοποίηση στην Κοζάνη

Η διάρκεια του επιμορφωτικού προγράμματος σε κάθε τόπο είναι τριμηνιαία. Το Πρόγραμμα  Δια Βίου Εκπαίδευσης – Διδασκαλία Παραδοσιακού Χορού συνεχίζει την 3η φάση υλοποίησής του μετά την ολοκλήρωση του κύκλου στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη, στην Κοζάνη.

Τα δίδακτρα ορίζονται στο ποσό των τριακοσίων πενήντα ευρώ (350€)- προκαταβολή εγγραφής το ποσό των 150 € στον λογαριασμό της Επιτροπής Ερευνών ΠΔΜ, Τράπεζα Πειραιώς: 5250-039507-824 με την αναγραφή του ονόματος και αιτιολογία: ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΧΟΡΟΣ 1309. Στα δίδακτρα περιλαμβάνονται τα μαθήματα-επιμορφώσεις διά ζώσης, θεωρητικά και πρακτικά, οι εξετάσεις καθώς επίσης και το εκπαιδευτικό υλικό.

Κατηγορίες Πτυχιούχων

Φοιτητές και Απόφοιτοι Πανεπιστημιακών  Τμημάτων Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ)/Φοιτητές και Απόφοιτοι Πανεπιστημιακής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης/ Χοροδιδάσκαλοι πολιτιστικών συλλόγων της Ελλάδας και του εξωτερικού/ Μέλη χορευτικών ομάδων και αθλητές/ Εκπαιδευτικοί κάθε βαθμίδας και προπονητές/ Ξεναγοί και εργαζόμενοι σε τουριστικά επαγγέλματα/Απόφοιτοι ιδιωτικής εκπαίδευσης και ΙΕΚ.

Αιτήσεις θα κατατίθενται από 28-08-2013 έως 18-10-2013 στην ηλεκτρονική  διεύθυνση http://diaviou.nured.uowm.gr/dance/

Για περισσότερες πληροφορίες:

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Τηλ: 2385055103, ΜΕΤΑ ΤΙΣ 20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 12.00-14.00 Τρίτη έως Πέμπτη

Email: xoros.nured@gmail.com

web: http://blogs.uowm.gr/dance/

Εως 600 ευρώ/τ.μ. η στήριξη στους σεισμόπληκτους

 Αποζημιώσεις από το κράτος, άτοκα δάνεια, αλλά και επιδότηση ενοικίου, περιλαμβάνει το πακέτο μέτρων για τη στήριξη των σεισμόπληκτων σε Φθιώτιδα, Κοζάνη, Γρεβενά αλλά και όπου υπήρξαν ζημιές από τους πρόσφατους σεισμούς, ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Υποδομών. Η αποζημίωση που θα λάβουν οι σεισμόπληκτοι για την κατασκευή ή την επισκευή των κτισμάτων που επλήγησαν από τους σεισμούς θα προέρχεται κατά 40% από δωρεάν κρατική αρωγή και κατά 60% από άτοκο δάνειο.
Η στεγαστική συνδρομή για ανακατασκευή υπολογίζεται βάσει του εμβαδού του κατεδαφιστέου κτίσματος και της χρήσης του και οι τιμές ανά τ.μ. είναι οι παρακάτω:

• Κατοικίες: 600 ευρώ/τ.μ. μέχρι 120 τ.μ.
• Επαγγελματικοί χώροι και δημόσια κτίρια: 300 ευρώ/τ.μ. μέχρι 120 τ.μ.
• Ιεροί ναοί: 500 ευρώ/τ.μ. χωρίς περιορισμό στο εμβαδόν.
• Διατηρητέα: 600 ευρώ/τ.μ. χωρίς περιορισμό στο εμβαδόν.
• Αγροικίες - αποθήκες: 150 ευρώ/τ.μ. μέχρι 120 τ.μ.

Τα μέτρα για επισκευή υπολογίζονται βάσει του βλαβών που παρουσιάζει το κτίριο και σύμφωνα με το εγκεκριμένο τιμολόγιο της υπηρεσίας με ανώτερα όρια:

• 350 ευρώ/τ.μ. και μέχρι 120 τ.μ. για ζημιές σε φέροντα και μη φέροντα στοιχεία των κτιρίων.
• 150 ευρώ/τ.μ. και μέχρι 120 τ.μ. για ζημιές σε μη φέροντα στοιχεία των κτιρίων.

Επιπλέον, θα χορηγηθεί επιδότηση ενοικίου στους σεισμόπληκτους των οποίων η μόνιμη και κύρια κατοικία τους έχει πληγεί, με ποσό από 200 ευρώ έως 300 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό μελών της οικογένειας και για χρονικό διάστημα μέχρι 2 έτη για τους ιδιοκτήτες και 6 μήνες για τους ενοικιαστές. Ακόμα θα χορηγηθούν λυόμενοι οικίσκοι για προσωρινή στέγαση. Τα μέτρα αυτά αφορούν τους σεισμόπληκτους του νομού Φθιώτιδας, που ακόμη και σήμερα ζουν με τον φόβο νέων σεισμών.Που έγιναν έλεγχοι

Ελεγχοι έγιναν από τις 8 μέχρι τις 21 Αυγούστου στη σεισμόπληκτη περιοχή στους δήμους Αμφίκλειας - Ελάτειας (δημοτικές και τοπικές κοινότητες Αγίας Μαρίνας, Αμφίκλειας, Δρυμαίας, Ελάτειας, Ζελίου, Κάτω Τιθορέας, Λευκοχωρίου, Μοδίου, Μπράλου, Ξυλικών, Παλαιοχωρίου, Παναγίτσας, Σφάκας, Τιθορέας, Τιθρωνίου), Μώλου - Αγ. Κωνσταντίνου (δημοτικές και τοπικές κοινότητες Αγ. Κωνσταντίνου, Αγ. Σεραφείμ, Αγ. Χαραλάμπους, Ανάβρας, Καινούργιου, Καλλίδρομου, Καμ. Βούρλων, Μενδενίτσας, Μώλου, Ρεγκινίου, Σκάρφειας) και Δελφών (τοπικές κοινότητες Γραβιάς, Καστελλίων, Λιλαίας, Μαριολάτας και Πολυδρόσου).
Συνολικά διενεργήθηκαν 1.566 αυτοψίες σε κτίρια, από 70 μηχανικούς της ΥΑΣ και διαπιστώθηκε ότι εξ αυτών τα 940 (ποσοστό 60%) ήταν κατοικήσιμα και τα 626 μη κατοικήσιμα (ποσοστό 40%). Εκτός του νομού Φθιώτιδας, οι άλλες σεισμόπληκτες περιοχές για τις οποίες ισχύουν τα ίδια μέτρα είναι:

1. ΣΕΙΣΜΟΣ 2ας Ιουλίου 2013 σε περιοχές των Ν. Κοζάνης και Γρεβενών
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΔΗΜΟΣ ΒΟΪΟΥ (Ι) Δημοτική Ενότητα Σιάτιστας Δ.Κ. Σιατίστης
ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ (Ι) Δημοτική Ενότητα Αιανής (ΙΙ) Δημοτική Ενότητα Ελιμείας (ΙΙΙ) Δημοτική Ενότητα Ελλησπόντου Τ.Κ. Πολυμύλου (ΙV) Δημοτική Ενότητα Κοζάνης Δ.Κ. Κοζάνης Τ.Κ. Ανθοτόπου Τ.Κ. Καλαμιάς Τ.Κ. Ν. Νικόπολης Τ.Κ. Οινόης Τ.Κ. Πετρανών Τ.Κ. Πτελέας (V) Δημοτική Ενότητα Δημητρίου Υψηλάντη Τ.Κ. Ποντοκώμης
ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ - ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ (Ι) Δημοτική Ενότητα Καμβουνίων (ΙΙ) Δημοτική Ενότητα Σερβίων Δ.Κ. Σερβίων Τ.Κ. Αυλών Τ.Κ. Βαθυλάκκου Τ.Κ. Γουλών Τ.Κ. Μεσιανής Τ.Κ. Μεταξά Τ.Κ. Πολυρράχου
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΔΗΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ (Ι) Δημοτική Ενότητα Βεντζίου Τ.Κ. Σαρακήνας (ΙΙ) Δημοτική Ενότητα Γρεβενών Δ.Κ. Γρεβενών

2. ΣΕΙΣΜΟΣ 15 Φεβρουαρίου 2013 σε περιοχές του Ν. Χαλκιδικής:
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ Δημοτική Ενότητα Σταγείρων - Ακάνθου Δ.Κ. Αμμουλιανής και Τ.Κ. Νέων Ρόδων 3. ΣΕΙΣΜΟΣ 18ης & 22ας Ιανουαρίου 2010 σε περιοχές των Ν. Φωκίδας και Αιτωλ/νίας
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ (Ι) Δημοτική Ενότητα Πυλλήνης Τ.Κ. Παλαιοπύργου, Τ.Κ. Ανθοφύτου, Τ.Κ. Φαμίλας, Τ.Κ. Ποκίστης, Τ.Κ. Σίμου, Τ.Κ. Στύλιας, Τ.Κ. Γάβρου, Τ.Κ. Ελευθεριανής (ΙΙ) Δημοτική Ενότητα Αποδοτίας Τ.Κ. Κεντρικής, Τ.Κ. Ασπριάς, Τ.Κ. Λιμνίτσης, Τ.Κ. Καταφυγίου, Τ.Κ. Άνω Χώρας (ΙΙΙ) Δημοτική Ενότητα Αντιρρίου Τ.Κ. Μακρυνείας, Τ.Κ. Μολυκρείου
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΦΩΚΙΔΑΣ ΔΗΜΟΣ ΔΩΡΙΔΟΣ (Ι) Δημοτική Ενότητα Τολοφώνος Τ.Κ. Πανόρμου (ΙΙ) Δημοτική Ενότητα Βαρδουσίων.

ΚΑΝΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΣΙΑΝ ΜΗΤΕΡΑ ΗΜΩΝ ΘΕΟΔΩΡΑΝ ΤΗΝ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΝ

ΚΑΝΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ

ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΣΙΑΝ ΜΗΤΕΡΑ ΗΜΩΝ

ΘΕΟΔΩΡΑΝ

ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΝ ΑΡΤΗΣ ΤΗΝ ΕΚ ΣΕΡΒΙΩΝ

ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Συνταχθείς μέν χάριν ευλαβείας

υπό του Άρτης και Πρεβέζης Μητροπολίτου 

ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

Αφιερωθείς δε παρ' αυτού διά ψυχικήν σωτηρίαν 

εις τον εν Άρτη ιερόν ναόν της Αγίας Θεοδώρας

Εκδίδοται νύν

στιχηδόν διατεταγμένος και διορθωμένος

υπό του Επισκόπου της Ιεράς Μητροπόλεως

ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ

ΚΑΝΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ

ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΣΙΑΝ ΜΗΤΕΡΑ ΗΜΩΝ

ΘΕΟΔΩΡΑΝ ΤΗΝ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΝ

Μετά το Ευλογητός, το Κύριε, εισάκουσον . Είτα το Θεός Κύριος και τα παρόντα τροπάρια. Ήχος δ΄

Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ

Της Βασιλίδος τοις λειψάνοις προσδράμωμεν,

οι εν κινδύνοις και εν δέει προσπέσωμεν

πόθω ψυχής  κραυγάζοντες και λέγοντες αυτή∙

Άνασσα, βοήθησον σοίς προσπίτουσι τέκνοις,

ρύσαι απάλλαξον νόσων τε και κινδύνων

τους σους ικέτας θείαις σου ευχαίς,

κλέος της Άρτης, Θεοδώρα πάνσεμνε.

Δόξα. Και νυν. Θεοτόκιον.

Τη Θεοτόκω εκτενώς νυν προσδράμωμεν,

αμαρτωλοί και ταπεινοί, και προσπέσωμεν

εν μετανοία κράζοντες εκ βάθους ψυχής∙

Δέσποινα, βοήθησον, εφ' ημίν σπλαχνισθήσα,

σπεύσον, απολλύμεθα υπό πλήθος πταισμάτων.

Μη αποστρέψεις σους δούλους κενούς∙

σε γαρ και μόνην ελπίδα κεκτήμεθα.

Ο Ν΄και είτα ο Κανών, έχουν εκροστοιχίδα εν τοις Θεοτοκιοις Σεραφείμ.

Ήχος πλ. δ΄

Ωδή Α΄. Υγράν διοδεύσας. 

Στέφει κοσμηθείσα ασκητικών

και ενηδομένη, Θεοδώρα εν ουρανοίς,

δώρησαι υγείαν σαις πρεσβείαις

τοίς σε τιμώσι και πόθω γεραίρουσι.

Εκλαμπρον εδέξω παρά Θεού

στέφος, Θεοδώρα, και τω θρόνω αεί αυτού

παρίστασαι, υγείαν δυσωπούσα

και σωτηρίαν σοίς τέκνοις δωρήσασθαι.

Ιλάσθητι , Οσία, τοις ταπεινοίς

και Θεόν των όλων καθικέτευσον εκτενώς,

κινδύνους και νόσους, Θεοδώρα,

αποσοβήσαι από των τέκνων σου.

Θεοτόκιον.

Συνέχομαι κινδύνοις και πειρασμοίς

και προς σε, Παρθένε, καταφεύγων επιζητώ

την λύσιν αυτών και σωτηρίαν∙

διό λιταίς σου τον δούλον σου οίκτιρον. 

Ωδή Γ΄.Συ ει το στερέωμα.

Ημάς τους γεραίροντας

τους εν ασκήσει αγώνάς σου

ταίς σαίς ευχαίς εκ νόσων παντοίων,

Θεοδώρα, απάλλαξον.

Τα αθλά σου μέγιστα,

ω Θεοδώρα πανεύφημε.

ρύσαι διό ευχαίς σου κινδύων 

και εκ νόσων την ποίμνην σου.

Ανδρείας πανθαύμαστον 

και της αγνείας ώφθης υπόδειγμα.

διό καμέ αγνεύειν ευχαίς σου,

Θεδώρα, αξίωσον.

Θεοτόκιον.

Έχων την ελπίδα μου

εις σε, πανάσπιλε Δέσποινα,

όλην παθών και κινδύνων ρύσαι 

την ψυχήν μου, πρεσβείαις σου.

Διάσωσον από κινδύνων και θλίψεων, Θεοδώρα,

Βασιλισσών το κλέος και καύχημα,

τους προσιόντας και τιμώντας σε πόθω.

Επίβλεψον εν ευμενεία, πανύμνητε Θεοτόκε,

επί την εμήν χαλεπήν του σώματος κάκωσιν 

και ίασαι της ψυχής μου το άλγος.

Ο ιερεύς μνημονεύει. Είτα το παρόν Τροπάριον

Ήχος β΄

Πρεσβείαν την σήν, Οσία, εξαιτούμεθα

ελέους τυχείν παρά του πανοικτίρμονος

Χριστού του Σωτήρος και μόνου Θεού ημών∙

και γαρ ισχύει δέησις πολύ

δικαίων Δεσπότου προς ευμένειαν.

Ωδή Δ΄. Είσάκήκοα, Κύριε.

Αυγασθείσα εκλάμψεσι

Πνεύματος Αγίου, θεοδωρώνυμε,

την ψυχήν μου καταλάμπρυνον

ουρανία δόξη ταίς πρεσβείαις σου.

Φωτοφόρων εκλάμψεων,

άσπερ, Θεοδώρα, απολαμβάνεις νυν,

απολαύσαι ικεσίαις σου

πάντας τους υμνούντας σε αξίωσον.

Σαίς ευχαίς με ενίσχυσον 

κατ΄ασθενειών τε αεί και θλίψεων,

Θεοδώρα αξιάγαστε,

ταίς προς τον Σωτήρα μεσιτείαις σου.

Θεοτόκιον.

Ρώσιν άνοσον δίδου μοι

και πάθη ανίατα καταπράυνον

τη πρεσβεία του ελέους σου,

ως Θεόν τεκούσα, Απειρόγαμε.

Ωδή Ε΄. Φώτισον ημάς.

Σθένει του Θεού τον εχθρόν κατεπολέμησας∙

διό και ημάς ευχαίς σου άπαντας,

Θεοδώρα, κατ' εχθρών δεινών ενδυνάμωσον.

Σώσον τους εις σε, Θεοδώρα, προσπελάζοντας 

και από νόσων και περιστάσεων 

ταίς σαίς πρεσβείαις, φιλαδέλφους, ελευθερωσον.

Δώρον του Θεού συ υπάρχουσα επώνυμος, 

πάσι δοθήναι το θείον έλεος,

ω Θεοδώρα, ικεσίαις σου αξίωσον.

Θεοτόκιον

Άχραντε σεμνή, θείω ύδατι με ράντισον

και ταίς λιβάσι της ευσπλαγχνίας σου

σταγόνας δίδου των δακρύων υετίζειν με.

Ωδή ΣΤ΄. Ιλάσθητι μοι, Σωτήρ.

Ισχύ του Παντουργού, ω Θεοδώρα πανέντιμε,

πλεκτάνας του πονηρού σοφώς κατεφρόνησας.

καμέ ούν αξίωσον

καταλύσαι σθένει του Θεού Σατάν τον δόλιον.

Ηράσθης φωτός Θεού, ω Θεοδώρα

και πάντα τα αγαθά της γής κατεφρόνησας

καμέ ουν αξίωσον

φωτισθήναι σαις ευχαίς ουρανίαις ελλάμψεσι.

Σύν τοις Αγγέλοις νυνί, ω Θεοδώρα, χορεύουσα,

ενώπιον του Θεού πρεσβείας προσάγαγε

υπέρ των τιμώντων σε και των ασπαζομένων τα ιερά σου λείψανα.

Θεοτόκιον.

Φωτός νεφέλη συ ει και του Θεού θρόνος ένδοξος

Παρθενομήτορ αγνή∙ ψυχής ουν τα όμματα 

της εμής νυν φώτισον 

και παθών αχλύος της καρδίαν μου καθάρισον.

Διάσωσον από κινδύνων και θλίψεων, Θεοδώρα,

Βασιλισσών το κλεός και καύχημα,

τους προσιόντας και τιμώντας σε πόθω.

Άχραντε, η διά λόγου τον Λόγον ανερμηνεύτως

επ' εσχάτων των ημερών τεκούσα δυσώπησον,

ως έχουσα μητρικήν παρρησίαν.

Ο ιερεύς μνημονεύει. Είτα το Κοντάκιον.

Ήχος β'

Θείων δωρημάτων, Θεοδώρα, επώνυμε,

Οσίων σύσκηνε και Βασιλίδων αγλάισμα,

εγκαρδίως βοώμεν σοι∙ πρόφθασον

και εκ παντοίας βλάβης λύτρωσαι ημάς

ταίς προς τον Σωτήρα θερμαίς ικεσίαις σου.

Προκείμενον, ήχος δ΄.

Υπομένων υπέμεινα τον Κύριον και προσέσχε μοι.

Στιχ. Και ανήγαγέ με εκ λάκκου ταλαιπωρίας και πηλού ιλύος.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ

Εκ του κατά Ματθαίον. Ζήτει τω Σαββάτων της ΙΖ΄.

Δόξα .Ταίς της σής Οσίας. Και νύν .Ταίς της Θεοτόκου.

Ελεήμον, ελέησόν με, ο Θεός. Και το παρόν Προσόμοιον

Ήχος πλ.β΄ Όλην αποθέμενοι.

Χαίροις, αύχος ένδοξον 

Ακαρνανίας και Άρτης

κλέος τε και σέμνωμα

και πηγή κένωτος των ιάσεων∙

χαίροις, αείφωτος

λαμπάς, η φωτίζουσα

Αιτωλίαν τοις σοίς θαύμασι∙

χαίροις, επίσκεψις

και ρώσις εν νόσιος των τέκνων σου.

Σε ουν καθικετεύομεν 

πρέσβευε Χριστώ τω παντάνακτι

υπέρ σωτηρίας

ειρήνης τε ημών διηνεκούς 

μετά υγείας και ρώσεως

Θεοδώρα πάνσεμνε.

Ο ιερεύς. Σώσον, ο Θεός, τον λαόν σου.

Ωδή Ζ΄. Παίδες Εβραίων.

Νύν καθορώσα, Θεοδώρα

την πανέκλαμπρον του Πλάστου θείαν θέαν,

ιεραίς σου ευχαίς δώρησαι την κατ' άμφω

υγείαν τοίς υμνούσί σε και τιμώσι την σην μνήμην.

Πίστει τιμώντας σου την μνήμην

Θεοδώρα, νυν τους ταπεινούς σου δούλους

ευλαβώς και πίστεως ημάς δεόμεθα σου

ταίς θείαις ικεσίαις σου του ρυσθήναι εκ κινδύνων.

Ω Θεού δώρον, Θεοδώρα,

σου δεόμεθα οι ταπεινοί σου δούλοι, 

τον δοτήρα Θεόν των αγαθών δυσώπει

δούναι ημίν την άφεσιν των πολλών αμαρτημάτων.

Θεοτόκιον

Εμμονον έχων την κακίαν

και δουλούμενος ατόποις συνηθείας,

ευσπλαγχνία τη ση προστρέχω ανακράζων∙

σώσον με, σώσον, Πάναγνε, μητρικαίς σου ικεσίαις.

Ωδή Η΄. Τον Βασιλέα.

Ρώσιν κατ' άμφω, ω Θεοδώρα, δυσώπει

τοις σοίς δούλοις ευχαίς σου δωρηθήναι

και δεινών παντοίων απαλλαγήν, Οσία.

Ω Θεοδώρα, ταίς ικεσίαις σου σώζε

από νόσων παντοίων και κινδύνων

τους προσπεφευγότας τω θείω σου τεμένει.

Ινά υμνώ σε, ω Θεοδώρα, οσία,

χαράν και υγείαν μοι παράσχου

ταίς προς τον Σωτήρα ενθέρμοις σου πρεσβείαις.

Θεοτόκιον

Ικεσίαις ταις προς τον Θεόν σου, Παρθένε,

δυσχερών των του βίου με σώσον

και τον σάλον παύσον ασθενειών παντοίων.

Ωδή Θ΄. Κυρίως Θεοτόκον

Πλουτούντες, Θεοδώρα, τα σεπτά οστά σου

κατασπαζόμεθα ταύτα δεόμενοι

ρύσαι ημάς ταίς ευχαίς σου, Μήτερ, των θλίψεων.

Κινδύνων των του βίου λύτρωσαι, Οσία,

τον σον οικετην ενθέοις πρεσβείαις σου

και πάσης νόσου και βλάβης με νύν απάλλαξον.

Εν θαύμασι απείροις, Βασιλίς θεόφρων,

ο Παντοκράτωρ Θεός σε εδόξασε∙

τούτον θερμώς εκδυσώπει υπέρ της ποίμνης σου.

Θεοτόκιον

Μαρία, ομβρισόν μοι άφεσιν πταισμάτων

και ασθενούντά με επίσκεψαι δέομαι

και συμφοραίς νυν ποντούμενον ελευθέρωσον.

Άξιον εστίν. Και τα παρόντα Μεγαλυνάρια.

Έχοντες Αρταίοι σα ιερά

λείψανα, θεόφρων Θεοδώρα, ως οχυρόν

προπύργιον, τούτοις προσφεύγουσιν εν νόσοις

και την υγείαν πάντες απολαμβάνουσι.

Φύλαττε στην ποίμνην, δώρο Θεού,

κακών εκ παντοίων και εκ νόσων φθοροποιών,

πίστει την τιμώσαν  σήν μνήμη, Θεοδώρα,

και εκ παντοίας βλάβης ταίς ικεσίαις σου.

Έτερα, παρ' ανωνύμου κεχριαίου

Χαίροις άνθος πάντερπνον της Εδέμ

εν γη εξανθήσαν, ώσπερ ήλιος νοητός,

και την των Σερβίων αεί φωτίζον χώραν

ψυχάς δ' ευωδιάζον θερμώς τιμώντων σε.

Χαίροις των Σερβίων κόρη σεμνή

αρετών δοχείον ευωδίαν χριστιανοίς∙

ζάλης εν τω βίω δεινώς ημάς νεκρούσης

λύτρωσαι, Θεοδώρα, Χριστώ πρεσβεύουσα.

Θεοτόκιον

Πάσαι των Αγγέλων αι στρατιαί,

Πρόδρομε Κυρίου, Αποστόλων η δωδεκάς,

οι Άγιοι πάντες μετά της Θεοτόκου,

ποιήσατε πρεσβείαν εις το σωθήναι ημάς.

  

  Τρισάγιον. Είτα το παρόν Τροπάριον.

Ήχος γ΄.

Χαίρει έχουσα η πόλις Άρτα

τον σον πάνσεπτον ναόν, Οσία,

ιαμάτων ιατρείον υπάρχοντα

τοις προσιούσιν αυτώ μετά πίστεως

και αιτουμένοις την θερμήν σου αντίληψιν∙

ω Βασίλισσα Θεοδώρα αξιάγαστε,

Χριστόν τον Θεόν ικέτευε

δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

Ο ιερεύς, ως έθος, μνημονεύει, εις δε την Απόλυσιν ψάλλεται το παρόν. Ήχος β΄. Ότε εκ του ξύλου σε.

Δεύτε οι εν Άρτη ευσεβείς,

δεύτε εν ωδαίς Θεοδώραν ανευφημήσωμεν,

Βασιλίδων σέμνωμα, μοναστριών καλλονήν,

προς αυτήν ανακράζοντες∙ λύτρωσαι ευχαίς σου,

πάσης προσβολής τε και νόσου

τους τα λείψανά σου τιμώντες

και τη αντιλήψει σου προστρέχοντας.

Τέλος και τω Θεώ δόξα

ΕΠΕΣΤΡΕΨΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΠΗΡΑΝ ΜΕΡΟΣ ΣΤΟΥΣ 19ους ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΟ Durban

Γράφει: ο Νίκος ΚΑΡΑΝΤΑΚΟΣ

Το πρόσταγμα και το κοινωνικό μήνυμα των 19^ων Παγκόσμιων Αγώνων Μεταμοσχευμένων του 2013,στο μακρυνό Durban, δείχνει ο μεταμοσχευμένος Νίκος  ΚΑΡΑΝΤΑΚΟΣ: «Δόσε ζωή – γίνε δότης οργάνων».

Η  πρόκληση  εντυπωσιακή  και το μήνυμα ισχυρό. Αυτά  ήταν  τα  κίνητρα  για  την συμμετοχή  των Ελλήνων μεταμοσχευμένων αθλητών, στους  19^ους Παγκόσμιους  Αγώνες μεταμοσχευμένων  που ολοκληρώθηκαν με πολλή μεγάλη  επιτυχία, στις 4 Αυγούστου 2013  στο Durban της Νοτίου Αφρικής.

Η πρόκληση εντυπωσιακή λόγω της ευκαιρίας να ικανοποιήσουμε μία ανεκπλήρωτη  επιθυμία, να κάνουμε  ένα  τόσο επίπονο  και πολύωρο ταξίδι  για  να φθάσουμε στην όμορφη Αφρικανική Ήπειρο και συγκεκριμένα στο μακρυνό Durban. Να συναντήσουμε ανθρώπους  από όλο τον πλανήτη με  τους  οποίους μοιραζόμαστε αγωνίες  και  δυσκολίες στην καθημερινότητα, αλλά και χαρές  και  συγκινήσεις στους  αγωνιστικούς  στίβους.

Το μήνυμα  δεν  είναι  άλλο από την δυνατότητα να προβάλλουμε  μέσα  από τον  αθλητισμό τη μοναδική  ποιότητα  ζωής που προσφέρει  η μεταμόσχευση. Μπορούν η επιστήμη και η ιατρική  να  καυχιόνται  για  πολλά  πράγματα που προσφέρουν  στον άνθρωπο, αλλά τόσο αποτελεσματική ανακούφιση για τον ανθρώπινο πόνο, μόνο στην μεταμόσχευση με την αντικατάσταση ζωτικών οργάνων το επιτυγχάνουν.

Αυτό το θαύμα της  επιστήμης αλλά  και το μεγαλείο της  ανθρώπινης αλληλεγγύης, την προσφορά  οργάνων,  επιδιώκουν να αναδείξουν και να προβάλλουν οι Παγκόσμιοι Αγώνες Μεταμοσχευμένων.  Και  βέβαια  τα  φυσικά και  αυθεντικά μέσα που διατίθενται για αυτή την προβολή του μηνύματος, δεν  είναι  άλλα  από τους  ίδιους τους μεταμοσχευμένους που συμμετέχουν στην γιορτή της χαράς και της ελπίδας που  είναι αυτοί οι  αγώνες. Κάνουμε  πράξη την προβολή του μήνύματος της  προσφοράς  οργάνων: «Οι  καλύτεροι πρεσβευτές της Ιδέας της  Δωρεάς Οργάνων, είμαστε  οι μεταμοσχευμένοι αθλητές.»

Οι μεταμοσχευμένοι αθλητές της Ελληνικής  αποστολής επέστρεψαν με σημαντική και αξιοπρεπή αγωνιστική παρουσία. Χαρακτηριστικό  των αγώνων ιδιαίτερα  στα  αθλήματα  του  στίβου,  είναι τα  πάρα  πολλά  παγκόσμια  ρεκόρ  που σημειώθηκαν. Συγκεκριμένα σε όλες τις κατηγορίες ανδρών και  γυναικών σημειώθηκαν 73 νέα Παγκόσμια Ρεκόρ στα αθλήματα του στίβου..

ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ  ΤΗΣ  ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ.

Η τελική  συγκομιδή των μεταλλίων των μεταμοσχευμένων αθλητών,  της εθνικής  αποστολής

που πήραν  μέρος  στους 19^ους Παγκόσμιους Αγώνες έχει  ως  εξής:

ΧΡΥΣΑ:

ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ  Απόστολος, χρυσό μετάλλιο, κολύμβηση,  50 μ. Πεταλούδα.

Μανουλάκης Εμμανουήλ,  χρυσό μετάλλιο  στο Bowling.

ΑΣΗΜΕΝΙΑ:

ΜΑΤΣΚΙΔΗΣ  Ισίδωρος, 2 ασημένια  μετάλλια, στο άλμα εις  ύψος και στον  δίσκο.

ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ Απόστολος, 2 ασημένια   μετάλλια, στα  100 μ. Πεταλούδα και ελαστική σφαίρα.

 ΞΕΝΟΣ  Χρήστος, ασημένιο μετάλλιο στην επιτραπέζια  αντισφαίριση.

ΠΡΑΤΣΑΣ Νίκος ασημένιο μετάλιο στα 5 χιλ.  βάδην.

ΚΑΜΑΡΑΤΟΣ  Νίκος, ασημένιο μετάλλιο στο Bowling.

ΧΑΛΚΙΝΑ:

ΑΡΚΑΣ Γιάννης,  2 χάλκινα μετάλλια, Bowling διπλό και  επιτραπέζια  αντισφαίριση διπλό.

ΚΑΜΑΡΑΤΟΣ Νίκος, χάλκινο μετάλλιο Bowling διπλό.

ΜΑΤΣΚΙΔΗΣ Ισίδωρος, χάλκινο μετάλλιο στον ακοντισμό.

ΞΕΝΟΣ  Χρήστος, χάλκινο  μετάλλιο στην επιτραπέζια  αντισφαίριση διπλό.

ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Ηλίας, χάλκινο μετάλλιο στα 5 χιλ. Βάδην.

ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ Δημήτριος, χάλκινο μετάλλιο, στην επιτραπέζια  αντισφαίριση, σύνθετο διπλό.

ΜΠΟΤΣΑ  Αθανασία, χάλκινο μετάλλιο, στην επιτραπέζια  αντισφαίριση, σύνθετο διπλό.

ΚΤΕΝΑ  Σπυριδούλα, χάλκινο μετάλλιο, στο Bowling.

ΚΑΡΑΝΤΑΚΟΣ  Νίκος, χάλκινο μετάλλιο, στο άλμα  εις  ύψος.

Στην τελική κατάταξη η χώρα  μας κατετάγη 25^η σε σύνπλο 47  χωρών.

Η Ελληνική αποστολή με τους  μεταμοσχευμένους αθλητές που πήραν μέρος

στους 19^ους Παγκόσμιους Αγώνες  στη Νότιο Αφρική.

Το Παρεκλήσι του Αγίου Νικάνωρα στα Σέρβια στην Αγία Κυριακή όπως ανακαινίστηκε πρόσφατα

Σήμερα παραμονή της εορτής του Αγίου Νικάνωρα θα τελεστεί Παράκληση στον Άγιο ενώ ανήμερα της εορτής 7 Αυγούστου  θα τελεστεί Θεία Λειτουργία.